Prens Sabahaddin

  • Meslek : siyasetçi, devlet adamı
  • Doğum : 13 Şubat 1879 - İstanbul
  • Ölüm : 30 Haziran 1948 - İsviçre
  • Defin Yeri : İstanbul – Eyüpsultan Aile Kabristanlığı
  • Ebeveynler : Seniha Sultan - Mahmud Celaleddin Paşa
  • Çocukları : Fethiye Sabahaddin Kendi
  • Başlıca Eserleri : Umum Osmanlı Vatandaşlarımıza, Teşebbüs-i Şahsi ve Tevsi-i Me’zuniyyet Hakkında Bir İzah, Mesleğimiz Hakkında Üçüncü ve Son Bir İzah, Türkiye Nasıl Kurtarılabilir: Meslek-i İçtimai ve Programı

Son devir Osmanlı siyaset ve fikir adamı olan Prens Sabahaddin’in asıl adı Mehmed’tir. Annesi Seniha, Sultan Abdülmecid’in kızı olup; yerli kaynaklarda ‘sultanzade’, batı kaynaklarında ‘prens’ olarak anılmaktadır. Ailesinin gücü dolayısıyla iyi bir eğitim alan Prens Sabahaddin Arapça, Farsça, Fransızca, fen bilgisi, resim ve piyano gibi dersler aldı ve Türk, Arap, Fars ve Fransız edebiyatlarını öğrendi. Ailevi bir mesele yüzünden babasının padişahla arası açılması üzerine babası ve kardeşi ile Paris’e kaçan Sabahaddin, orada II. Abdülhamid’in idaresine karşı mücadele eden Jön Türkler’e katıldı. Çeşitli faaliyetler yürütmüş, Jön Türkler’i birleştirmeyi hedefleyen I. Jön Türk Kongresi’nin toplanmasında önemli rol oynamış; ancak istenilen başarı sağlanamamıştır. Daha sonra II. Abdülhamid yönetiminin sona erdirilmesi amacıyla II. Jön Türk Kongresi’nin de toplanmasına öncülük etti ve yayımladığı yazılarda adem-i merkeziyetçi görüşleri savundu. II. Meşrutiyet’in ilanı üzerine diğer yönetim muhalifleriyle birlikte İstanbul’a döndü.

Balkan Savaşı sırasında Sultan Reşad’a hitaben yazdığı bir makale nedeniyle ve Mahmud Şevket Paşa suikastine adının karışması yüzünden tutuklanan Prens Sabahaddin, serbest kalınca yine Paris’e kaçtı ve 6 yıl sonra yurda yeniden döndü. Ancak Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından Osmanlı hanedanı mensuplarını sınır dışı eden kanunun yürürlüğe girmesiyle bir daha geri dönmemek üzere yurt dışında yaşamak zorunda kaldı. Avrupa gazetelerinde Türkiye’nin siyasi ve iktisadi meseleleri hakkında yazılar yayımladığı halde hayatının son yılları İsviçre’de yoksulluk içinde geçti. Prens Sabahaddin liberalizmi savunan bir fikir adamı olup ferdiyetçi anlayışı Türkiye’de geliştirmeye çalışan bir sosyolog olarak tanınmaktadır. Ona göre millet ve devlet fertler üzerine kuruludur; millet denilen varlığı meydana getiren ve ona güç kazandıran unsur kişiler olduğuna göre toplumun gelişmesi için öncelikle fertlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Devletin görevi ise milleti oluşturan fertlerin refah ve mutluluğunu sağlamaktır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Uçman, Abdullah, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2007, cilt 34, sayfa: 341/342

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun