Pertev Paşa

  • Görev : Osmanlı veziri
  • Doğum : ?
  • Ölüm : 9 Ekim 1572

16. yüzyıl Osmanlı Devleti vezirlerinden Pertev Paşa aslen Arnavut’tur. Devşirme olduğu düşünülen Pertev Paşa Enderun’da yetişti ve sırasıyla rikâb-ı hümâyun ağası, kapıcıbaşı ve yeniçeri ağası oldu. Yeniçeri ağalığı görevi sırasında oğullarını ve akrabalarını ocağa kaydettirdi. On yıl kadar kaldığı yeniçeri ağalığı sırasında özellikle ocak nizamını uygulamaya çalışan Pertev Paşa’nın usulsüz devşirme toplanması ve istihdamını önlediği bilinmektedir. 10 yıl kadar bu görev sürdüren Pertev Paşa Nahçıvan Seferi dönüşünde Rumeli beylerbeyi oldu. Kariyerinde yukarı doğru bir ivmeyle ilerleyen Pertev Paşa, Eylül-Ekim 1555’te dördüncü vezirliğe, 1558 üçüncü vezirliğe getirildi. Diplomatik görevler vesilesiyle 1561 yılında Kara Boğdan’a, 1562 yılında ise teftiş maksadıyla Anadolu’ya giden Pertev Paşa, sonraki süreçte ikinci vezirliğe getirildi. Kanûnî Sultan Süleyman’ın Sigetvar Seferi sırasında Tımışvar vilayeti sınırlarındaki kalelerden Göle’yi almak üzere serdarlığa getirildi. Tımışvar beylerbeyi ile Belgrad sancak beyinin bütün kuvvetleri onun emrine verildi.

İstanbul’a döndükten sonra yeni padişah II. Selim’in cülûs bahşişini geciktirmesi sebebiyle çıkan karışıklıklar sırasında yeniçerileri teskin etmeye çalışan, ancak bu esnada hayati bir tehlike atlatan Pertev Paşa, Kıbrıs fethinin tamamlanması için Magosa kuşatmasını takviye etmek ve Venedik tarafından teşkil edilen müttefik donanmasını karşılamak için hazırlanan donanmanın serdarlığına getirildi. 7 Ekim 1571 meydana gelen savaşta saldırıya uğrayan kaptan-ı deryanın baştardasına yardım etmek isterken bir top güllesiyle baştardası battı. Onu denizden Barbaros’un torunu Mahmud Bey kurtarıp Preveze’de sahile çıkardı. Savaşa Pertev Paşa’nın oğlu Mahmud da bir gemiyle katılmış ve top isabet eden gemisi batmak üzere iken güçlükle kurtulmuştu. Uğranılan yenilgi sebebiyle yaptığı tımar tevcih ve terakkilerinin kabul edilmemesi, tersane ve bununla ilgili harcamalara ait muhasebe ve asker yoklama defterlerinin talep edilmesi dışında ilk anda olumsuz bir tutumla karşılaşmadı. Ancak kısa bir süre sonra yenilgi dolayısıyla halk tarafından suçlandığı vezirlikten azledilip emekliye sevk edildi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İdris Bostan, Pertev Paşa, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2007, cilt.34, sf.235-236

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun