Pertev Mehmed Said Paşa

  • Meslek : Osmanlı sadrazamı, siyasetçi
  • Doğum : 1785
  • Ölüm : 3 aralık 1837
  • Babası : Seyyid İbrahim efendi

İstanbul’a göç etmiş bir seyyid ailenin oğlu olan Mehmed Said, İstanbul’da dini ilimleri öğrendikten sonra 1804 yılında Ruus Kalemi’ne girdi. Ardından sırasıyla Divan-ı Hümayun Kalemi’ne, Sadaret Mektubi Odası’na, Bükreş’te katiplik gibi görevlerde bulundu. İstanbul’a döndükten sonra II. Mahmud’un dikkatini çekti ve reisülküttaplık makamına kadar yükseldi. Bu görevindeyken Yunan ihtilaline denk geldi ve 1830 yılında görevinden azledildi; kısa bir süre sonra Meclis-i Hass’a tayin edildi. II. Mahmud’un şahsi iltifatına mazhar olan Pertev Paşa “tuğsuz padişah” diye anılacak derecede etkili bir konuma sahipti. Bu durum diğer siyasi muhaliflerine ağır gelmekte ve kıskançlıklarına yol açmaktaydı. Bu yüzden Pertev Paşa, devletin Yunan meselesi ve Rus savaşı sebebiyle uğradığı felaketin müsebbibi olarak gösterilmeye başlandı. Ancak siyasi kudreti, Üsküdar Selimiye Tekkesi şeyhi Ali Behcet Efendi’nin halifesi olması ve II. Mahmud’un bestelediği güfteleriyle tanınmış olması Pertev Paşa’yı devirmenin kolay olmadığını göstermektedir.

Pertev Paşa, himayesi altındakileri yüksek makamlara tayin ettirerek devrin en tesirli intisap ağlarından birini oluşturdu.  Baş düşmanı Akif Paşa, Hüsrev Paşa’yla birlikte bir oyun kurdular. Pertev Paşa kandırılarak padişahın hoşlanmayacağı görüşler açıklamaya yönlendirildi ve sonunda Pertev Paşa görevinden azledilerek Edirne’ye sürgüne yollandı. Amansız düşmanı Akif Paşa idamı için ferman çıkarttı. Bunun üzerine Edirne Valisi Emin Paşa tarafından konağına davet edilerek boğduruldu. Devlet adamlarının birbirlerinin ocağını söndürmeleri yeni bir olay değildir. Fakat bu saray oyunu yepyeni sonuçlar vermiştir. Çünkü Pertev Mehmed Said Paşa’nın himayesi altındaki devlet adamlarından Tanzimat’ın kurucuları çıkacaktı.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Fındley, Carter Vaughn, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, c.34, sf. 233-235

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun