Pedro de Alcalá

  • Önem : Avrupa’da ilk Arapça sözlük ve gramer kitabını yayımlayan İspanyol dil bilgini

Rivayete göre Hieronymite tarikatına mensup bir Katolik rahibi olan Pedro De Alcala, 16. yüzyıl civarında yaşadı. İsmindeki “de Alcala” kelimesinin güney Endülüs bölgesindeki Alcala yerleşim merkezinden geldiği düşünülür. 1492 yılında İspanya’daki son İslâm merkezi Gırnata Hristiyanlar tarafından zapt edildikten sonra, Katolik Krallar, Müslümanların dinlerini değiştirmeleri konusunda baskı yapmaya başladılar. Hatta Arapça da yasaklanarak Müslümanların İspanyolca öğrenmelerini zorunlu oldu. Müslümanlara Hristiyanlığın esaslarını öğretmesi için misyoner rahipler çalışmalara başladılar. Misyoner rahiplerin daha iyi iletişim kurabilmeleri için Arapça sözlük ve gramer kitabı hazırlatılması gerekti. Bu görev 1499 yılında Pedro de Alcala’ya verildi. Alcala kitabının önsözünde de belirttiği üzere Gırnata’nın en büyük Müslüman âlimlerini toplayarak onların yardımıyla Vocabulista aravigo en letra castellana isimli eserini yazdı. İki yıl kadar kısa bir sürede tamamladığı eserini devrin şartlarından dolayı 1505 yılında bastırabildi.

Ayrıntılı ve titizlikle araştıran bir ilim adamı gibi yazan Alaca’nın bu eseri Avrupalıların bastığı Arapça üzerine yazılmış ilk nitelikli eser olması açısından oldukça önemli idi. Kitap İspanyol rahiplerin Arapça’yı daha kolay öğrenebilmeleri için Latince’nin gramer kurallarına adapte edilerek anlatıldı. Arapça kelimelerin Latin harfleriyle nasıl yazılacağı ve harekelerin nasıl değerlendirileceği üzerinde duruldu. Arapça kelimelerin telaffuz şekilleri de kitapta yer aldı. Hıristiyanlığı öğretmeye yönelik dini kuralların, Hristiyan olan Arapların vaftiz törenlerinde, nikahlarında ve ölü gömme ritüelleri esnasında okunacak duaları içeren bu kitap misyoner rahiplere kolay biçimde Arapça öğretmek amacıyla yazıldı. Gırnata halk Arapçasının kullanıldığı eserde Alcala’nın amacı Gırnata Arapları’nın dilini misyonerlere öğretmekti.  Her ne kadar yazılmasındaki gaye ilmî olmasa da günümüzde Arap dili üzerine çalışan bilim adamları için büyük bir katkı sunar.  Alcala’nın eseri Paul de Lagarde tarafından 1883 yılında hatalı kısımları düzeltilerek tek kitap halinde yayımlandı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Erdem, Sargon, Pedro de Alcala, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1989, Cilt: 2, sf: 350-352

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun