Özdemiroğlu Osman Paşa

  • Görev : Osmanlı veziriazamı
  • Doğum : 1527 - Mısır
  • Ölüm : 29-30? Ekim 1585 - Şenbigāzân, İran
  • Babası : Özdemir Paşa

III. Murat dönemi veziriazamlarından Özdemiroğlu Osman Paşa, Mısır’da dünyaya geldi. San‘a fâtihi ve Habeşistan beylerbeyi olan Özdemir Paşa’nın oğlu olan Osman Bey’in çocukluğu genellikle babasının görev yeri olan Mısır’da geçti. Bilinen ilk önemli görevi Mısır’da sancakbeyliği ve hac emirliği olan Osman Bey, yedi yıl kadar süren beylerbeyiliği sırasında Habeş eyaletinde Osmanlı idaresini sağlamlaştırdı. Bir dönem ayrılan Yemen ve San’ın birleşmesiyle buranın idaresine geçti. Beylerbeyi olduğu dönemde bir yandan yerel eşkıya gruplarla mücadele ederken bir yandan da bölgeye Portekizlilerin sızmasını engelledi. Koca Sinan Paşa ile Lala Mustafa Paşa’nın arasındaki çekişmede Mustafa Paşa’nın tarafında yer aldı. Bu tutumu onun geleceğine yön verdi. Takvimler Ağustos 1570’i gösterirken aldığı emir üzerine İstanbul’a geldi. Lahsa beylerbeyiliğine gönderilen Osman Paşa bu görevde bir yıl kadar kaldıktan sonra Basra’ya nakledildi. Ardından ise Diyarbekir beylerbeyi oldu.

Osmanlı-Safevi Savaşı’nda üstlendiği rol onun kariyerinde önemli rol oynadı. Lala Mustafa Paşa’nın daveti üzerine savaşa icap eden Osman Bey, henüz resmi bir unvanı olmadan 1000 kişilik maiyetiyle Erzurum civarında orduya katıldı. Bölgede elde edilen zaferlerin üzerine Lala Mustafa Paşa tarafından vezir rütbesine yükseltildi ve küçük bir ordu ile Şirvan ve Dağıstan beylerbeyi olarak cepheyi korumakla görevlendirdi. Ancak Lala Mustafa Paşa’nın yerine Koca Sinan Paşa’nın getirilmesi onu zor duruma soktu. Buna rağmen Safeviler ile olan mücadeleye devam etti ve “Meşale Savaşı” olarak adlandırılan ve dört gün dört gece sürdüğü rivayet edilen savaşta Osman Paşa en büyük zaferlerinden birini kazandı. Böylece Safevilerin Kafkaslar’daki varlığına kesin olarak son verdi. Osman Paşa, beş yıl boyunca savaştığı ve parlak zaferler kazandığı Kafkaslar’dan ayrıldı ve III. Murat’ın emriyle Safeviler’e karşı Kafkasya’ya kuvvet göndermeyi reddeden II. Mehmed Giray Han’ı bertaraf edip yerine İstanbul’dan gönderilen kardeşini oturtması ile görevlendirildi. Osman Bey bu görevde başarılı oldu. Bu başarısının üzerine de veziriazam olarak tayin edildi. Daha sonra ise İran seferiyle görevlendirildi. 9 Nisan 1585 tarihinde Kastamonu’dan ayrılan Osman Paşa, Sivas-Erzurum yoluyla Tebriz’e hareket etti. Hastalığına rağmen Tebriz önlerine geldi ve Safevi direnişini kırarak şehre girdi. Tebriz’deyken hastalığı daha da ilerleyen Osman Paşa, Safevilerin üzerine yürümek amacıyla Tebriz’den Şenbigāzân’a geldi. Safevi hücumu püskürtüldü ancak Osman Bey burada vefat etti. Bir süre ölümü gizli tutulan veziriazam vasiyeti üzerine Diyarbekir’e defnedildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kemal Çiçek, Osman Paşa, Özdemiroğlu, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.33, 2007

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun