Osman Yahya

  • Meslek : Suriyeli fikir adamı, nâşir.
  • Doğum : 1919 - İdlib
  • Ölüm : 5 Kasım 1997 - Halep
  • Başlıca Eserleri : Hakîm et-Tirmizî, Ḫatmü’l-evliyâʾ, İbnü’l-Arabî, et-Tecelliyâtü’l-ilâhiyye, Henry E. Corbin, Histoire de la philosophie islamique, Seyyid Haydar el-Âmülî, Câmiʿu’l-esrâr ve menbaʿu’l-envâr ve Naḳdü’n-nüḳūd fî maʿrifeti’l-vücûd, el-Muḳaddimât min Kitâbi Na

İbnü’l-Arabî’nin eserleri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan fikir adamı Osman Yahyâ, bugün İdlîb’e bağlı olan Ermenâz köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Halep’te tamamladıktan sonra bir süre Halep Amerikan Koleji’nde Arapça okuttu ve Fransızcasını geliştirdi. Ardından Ezher Üniversitesi’nde fıkıh öğrenimi gördü ve mezun olunca Paris’e giderek mukayeseli fıkıh, modern Batı hukuku, antik Yunan ve Ortaçağ felsefesi alanında çalışmaya başladı. Kahire’de ilişki kurduğu Dominik papazları aracılığıyla Paris yakınlarındaki Fransız Dominikenlerin eğitim merkezi Saulchoir’e yerleşti. Bir süre sonra mukayeseli hukuk öğrenimini bırakıp Saulchoir’de verilen derslere katıldı ve buradan Ortaçağ felsefesi alanında diploma aldı. Kahire’ye dönerek Ezher’de fıkıh üzerine doktora yaptı. Tezini tamamlayınca tekrar Paris’e gitti ve Sorbonne Üniversitesi’nde Louis Massignon’un danışmanlığında ikinci bir doktora tezi hazırlamaya başladı. Massignon’un aracılığıyla Centre National de la Recherche Scientifique’e araştırmacı olarak girdi. Bilimsel araştırmaları dolayısıyla Centre National de la Recherche Scientifique’ten bronz madalya kazandı. O dönemde Ecole Pratique des Hautes Etudes eğitim direktörü olan, kendisinden ders aldığı Henry Corbin ile birlikte 1963-1973 yıllarında hocalık yaptı. Ayrıca Institut Français de Recherche en Iran bünyesinde başlatılan “İran Kitaplığı” projesi kapsamında birçok eserin neşrini gerçekleştirdi.

Osman Yahyâ, 1970’ten itibaren mesaisini özellikle İbnü’l-Arabî’nin el-Fütûḥâtü’l Mekkiyye’sinin tahkiki üzerine yoğunlaştırdı. el-Fütûḥâtü’l-Mekkiyye’nin yayımı sürecinde Ezher Üniversitesi hocalarından Kemal Ahmed Avn, itikadî problemler içerdiğini gerekçesiyle eserin yayımının durdurulması için Mısır Kültür Bakanlığı’na açık mektup yazdı. Bunun üzerine el-Fütûḥât’ın VI. cildi Ezher’de oluşturulan bir komiteye sevkedildi; yapılan inceleme sonucunda eserden bazı kısımlar çıkarıldı. 1979’da ise eserin neşri resmen yasaklanarak yayımlanan ciltler piyasadan toplatıldı; iki yıl sonra yasak tamamen kaldırıldı. 1971’de Kahire’ye yerleşen Osman Yahyâ, el-Fütûḥâtü’l-Mekkiyye’yi yayımlarken Institut Dominican d’Etudes Orientales’in faaliyetlerine de katıldı. Müslüman-Hristiyan ilişkileri üzerine yapılan konferans ve panellere başkanlık etti. 1975-1984 yıllarında Hindistan ve Pakistan’a giderek Karaçi ve Sûret’teki İsmâilî enstitülerinde İslâmî ilimler dersi verdi. 1991’de tamamen Sûret’e yerleşti ve oradaki Arapça el yazmalarının kataloglama işini üstlendi. 1993’te memleketi Halep’e dönerek burada vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Mıhçıoğlu, Abdurrahman, Osman Yahyâ, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, Cilt: EK-2, syf: 383-384

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun