Oruç Reis

  • Önem : Cezayir’de Osmanlı hâkimiyetini kuran ünlü Türk denizcisi
  • Ölüm : 1518
  • Babası : Midillili sipahi Yâkub Ağa

Akdeniz’de efsanevî bir şöhret kazanan Oruç Reis, genç yaşta reisliğe özenerek bir tekne ile deniz ticaretine başladı. En küçük kardeşi İlyas ile birlikte Trablusşam’a yaptığı bir sefer esnasında Rodos şövalyeleriyle girdiği bir savaşta kendisi esir, kardeşi ise şehit oldu. Kürek çekmek üzere gönderildiği gemiden kaçarak Antalya’da Ali kaptanın gemisinde ikinci reis olarak göreve başladı ve ticaret amacıyla İskenderiye’ye gitti. Şöhreti ve gemicilikteki mahareti her tarafa yayılınca Sultan Kansu Gavri tarafından Memlük Devleti hizmetine alındı. Hindistan’a gönderilecek kırk kalyonluk bir donanmanın inşası için İskenderun’da hazırlatılan keresteyi almak üzere on altı gemilik küçük bir filo ile denize açıldığında bir Rodos donanmasının hücumuna uğradı ve filosu dağıldı. Rodos civarında korsanlık yaparak şövalyelere pek çok zarar verdi ve ganimet aldı. Piyâle Bey’in tavsiyesiyle de İtalya sahillerine doğru denize açıldı. Kıbrıs yakınlarında beş Venedik ticaret gemisini zapt ederek Cerbe’yi kendisine merkez yaptı, akın faaliyetlerini buradan yürüttü. Bu sırada kardeşi Hızır Reis de ona katıldı.

Cezayir’de Türk hâkimiyetinin temellerini atan, Kuzey Afrika’da Hıristiyan istilâsına karşı koyarak İslâm’ın bölgede tutunmasını sağlayan Oruç Reis, Hızır ve Yahyâ reis ile birlikte Sardinya adası açıklarında bir korsan gemisini ve ardından buğday yüklü bir Ceneviz korsan gemisini ele geçirdi. İspanya’daki Endülüs Müslümanları’na yardım etmek üzere yeniden harekete geçildi. Oruç Reis ve kardeşinin bütün Akdeniz’e korku salan faaliyetleri Tunus sultanını da endişelendirmeye başladı. Cezayir halkı kendilerine baskı yapan İspanyollar’a karşı onlardan yardım istedi. İki kardeş, Kuzey Afrika’daki Hristiyan üstünlüğünü ortadan kaldırmak amacıyla en seçkin askerlerden oluşan bir birlikle karadan Cezayir’e yürüdü. Askerî kuvvetlere çeki düzen verildi. Nüfus ve arazi sayımı yapılarak asker sayısı ve gelirlerin miktarı tesbit edildi. Oruç Reis’in Cezayir’de güçlenmesi İspanyollar kadar civardaki Tunus beylerini de rahatsız ediyordu. Tilimsân’a 100 km. mesafede Araplar’dan yardım alan kırk beş kişilik bir İspanyol müfrezesi tarafından bir ağılda yanındaki adamlarıyla birlikte sıkıştırıldı. Çarpışma sırasında yaralanan Oruç Reis daha sonra öldürüldü. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Bostan, İdris, Oruç Reis, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, c.33, sf. 426-428

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun