Niğde Alaeddin Camii

Niğde Alaeddin Camii
  • Yapım Tarihi : 1223
  • Bani : Abdullah oğlu Zeynettin Beşere Bey
  • Dönemi : Selçuklu Dönemi

1223 yılına tarihlenen yapı Anadolu Selçuklu mimarisinin önemli eserlerinden biridir. Banisi Abdullah oğlu Zeynettin Beşere Bey’dir. Mimarı ise Mahmut oğlu Ameli Üstad Sıddık ve kardeşi Ameli Gazi’dir. Yapı inşa edildiği tarihten bugüne kadar planı ve şekli bozulmadan Klasik Selçuklu camii mimarisinin özelliklerini orijinal haliyle korumakta olduğundan oldukça önemlidir.

Mimari Özellikleri

Yüksek bir tepe üzerinde kale içinde inşa edilmiş olan yapı dikdörtgen planlıdır. Sekiz haçvari paye ile dokuz eş olmayan birime ayrılmış yapının mihrap önü yan yana üç kubbeyle örtülmüştür. Çok bölüntülü plan şeması gösteren yapının mihrap aksında  tam orta merkezin üstü açık bırakılarak avlu hissi verilmiştir. Diğer birimler ise sivri kemer profilli  beşik tonoz, çapraz tonoz ve aynalı tonoz ile örtülmüştür. Mihrap önü kubbelerinde geçiş elemanları tromptur ve batıdan doğuya doğru yükselme özelliği gösterirler. Kubbeler mukarnaslıdır yalnız doğusundaki kubbe dilimlidir. Bu dilimli kubbenin mukarnaslı kasnağının arasında şematik bir melek figürü görülmektedir. Yapının doğu ve kuzey cephesinde portal yer almaktadır. Kuzey cephesindeki portalin hemen yanına ise minare inşa edilmiştir. Buradaki portal doğudaki portale göre daha küçük ve sadedir. Tartışmalara açık olan bu portal, kesinlik kazanmasada Bey Sarayı ile ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Doğu cephesindeki portal ise oldukça süslüdür. Portalde saçları örgülü stilize edilmiş bir kadın başı figürü görülmektedir. Bu portalin en üstünde ise köşede bir kuş figürü de yer almaktadır. Kuzey portalin hemen yanında bulunan aslan başlı çörten bulunur ve aslan başı gücü simgelemektedir. Yapının iç kısmına baktığımızda ise mihrabı iç içe geçmiş iki nişten oluşturulmuştur. Mihrap geometrik ve yıldız geçmeler ile süslenmiştir. Mihrap önündeki kubbenin kemerleri ise kaval silmeler ile vurgulanmıştır. Yapının minberi ise kündekari tekniği ile yapılmış olup, taş malzeme kullanılmıştır. Süslemeleri geometrik olan minber özgündür. İlk hünkar mahfili uygulamalı Anadolu Selçuklu camilerinden olması sebebiyle de önem teşkil etmektedir.

 
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Altun, Ara, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 2, 1989

Aslanapa, Oktay, Türk Sanatı, Remzi Kitapevi, İstanbul, 1997

Turani, Adnan, Dünya Sanat Tarihi, Remzi Kitapevi, İstanbul, 2010

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun