Nakkaş Hasan Paşa

  • Görev : Osmanlı veziri, Minyatür ve resim sanatçısı
  • Ölüm : Temmuz 1622

Minyatür ressamlığı ve tezhipçiliği ile ünlü Osmanlı veziri Nakkaş Hasan Paşa’nın hayatının ilk dönemlerine dair kesin bilgiler bulunmasa da Enderun’da yetiştiği ve Harem-i Hümâyun hizmetinde bulunduğu bilinmektedir. II. Murad dönemi önemli nakkaşlarından olan Nakkaş Osman’ın yanında çalışan Hasan Paşa, daha sonraki süreçlerde kendini geliştirmesi üzerine bölükbaşılığa getirildi. Sırayla anahtar oğlanı, tülbent gülâmı olarak görev alan Hasan Paşa, sonraki süreçlerde Tophane nazırı oldu. Hızlı yükselişi devam etti ve yeniçeri ağalığına getirildi. Macaristan seferinde Malkoç Ali Paşa’nın yanında yer alan Hasan Paşa, İstanbul’a döndüğünde Rumeli beylerbeyliğine tayin edildi, daha sonra ise kendisine vezirlik görevi verildi. I. Ahmed, Celâli isyanlarını bastırmak için Bursa’ya gitmeye karar verdiği sırada oradaki muhafaza görevini üstlenen Nakkaş Hasan Paşa, Celâlilere karşı yapılan seferde görev aldı. Ulubat civarında Kalenderoğlu ile karşılaştıysa da savaşa girmedi, ancak takviye için gelen kuvvetler Kalenderoğlu tarafından yenildi. Bu olay üzerinde görevi bırakıp emekliliğe ayrılmak isteyen Hasan Paşa, bu arzusunu gerçekleştiremedi ve kubbe vezirliğini sürdürmeye devam etti.

Vezirlik makamında yükselen Hasan Paşa, II. Osman döneminde dördüncü vezirliğe, ardından da üçüncü vezirliğe yükseldi. Beylerbeyi sahilinde bir yalısının bulunduğu ve sahildeki burunlardan birine Nakkaş Burnu denilmektedir, bugün de Beylerbeyi sırtlarındaki tepelerden biri Nakkaştepe olarak adlandırılmaktadır. Devlet adamlığındaki yetkinliğinin yanı sıra resim yapma üzerindeki yeteneği etraflıca bilinen bir gerçektir. Tasvir yapmadaki yeteneğinden bahseden ilk kişi saray şehnâmecisi Tâlîkzâde Mehmed Subhi’dir. Onun karakalemle at üzerinde avlanan avcı tasvirinin boyanmış hali 1595 yılında hazırlanan Erzurumlu Darîr’in Siyer-i Nebi’sinin resimleri arasında yer alır. Bununla birlikte İsmail peygamberin oğlu Kaydar’ın avlanmasını tasvir eder. Onun belirgin çizim üslubu ve renkleri kullanışı kendini hemen belli edecek cinstendir. Ömrünü devlet adamlığına ve minyatür çizimlerine adayan Nakkaş Hasan Paşa Temmuz 1622’de vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Zeren Tanındı, Nakkaş Hasan Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2006, cilt.32, sf.329-330

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun