Mustafa Celal Saraç

  • Önem : Cumhuriyet döneminin ilk fizik profesörlerinden
  • Doğum : 1906 - Bağdat
  • Ölüm : 22 Ağustos 1998 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Fizik Problemleri, Tecrübî Fizik, İyonya Pozitif Bilimi, Bilim Tarihi: Matematik-Astronomi, Termodinamik Prensipleri, Termodinamik, Fizik, Denel Fizik: Mekanik, Denel Fizik: Optik, Genel ve Denel Fizik: Titreşim Hareketleri

Urfa ulemâsından olan babası müderris Abbas Vâsık Efendi’nin Bağdat’ta görev yaptığı sırada dünyaya gelen Mustafa Celal, Urfa Öğretmen Okulu’ndan mezun olduktan sonra (1922) bir yıl matematik öğretmenliği yaptı. Ardından Adana’da liseyi bitirerek İstanbul’a gitti ve Yüksek Mühendis Mektebi’ne (bugünkü İstanbul Teknik Üniversitesi) girdi. 1927’de Maarif Vekâleti’nin açmış olduğu sınavı kazanarak Fransa’ya gönderildi ve Dijon Üniversitesi Fen Fakültesi’nde matematik, fizik, kimya, Edebiyat Fakültesi’nde bilim tarihi ve felsefesi okudu. 1932’de yurda dönüp bir süre Adana Erkek ve Kız liselerinde fizik öğretmenliği yaptı. 1933 üniversite reformundan sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde umumî ve tecrübî fizik doçentliğine, 1941’de Ankara’da Millî Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğrenim Şube müdürlüğüne ve Gazi Eğitim Enstitüsü genel matematik ve fizik öğretmenliğine tayin edildi. 1943’te Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi’nin kurulmasıyla burada fizik profesörlüğüne, ayrıca Fizik Enstitüsü müdürlüğüne (1945-1962) getirildi.

Cumhuriyet döneminin ilk fizik profesörlerinden olan Mustafa Saraç fakülte dekanlığı, senato üyeliği (1951-1958), Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Dairesi ve Klasik Eserler Tercüme Bürosu üyelikleri (1946-1962), İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü müdürlüğü (1961-1962) gibi pek çok görevde de bulundu. 1 Ekim 1962’de Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Genel Fizik Kürsüsü profesörlüğüne, 11 Aralık 1963’te Ege Üniversitesi rektörlüğüne seçildi. 13 Temmuz 1976’da yaş haddinden emekli oldu. Fransızca, Almanca, Arapça ve Farsça bilen, çoğu tercüme on bir kitapla çeşitli konularda elli yedi makalenin sahibi olan M. Celal Saraç’ın katıldığı araştırma, inceleme ve kongreler şunlardır: Heidelberg Üniversitesi (1931 ve 1969), Berlin Üniversitesi (1936), Fransa’da Dijon Üniversitesi (1938 ve 1939), Amsterdam Bilim Tarihi Kongresi (1950), Brüksel Mekanik Kongresi (1956), Münih Bilim ve Teknik Tarihi Kütüphanesi (1956), Dijon Fen Fakültesi ve Paris Ölçüler ve Ağırlıklar Enstitüsü (1960 ve 1966), Avrupa Üniversite Rektörleri Toplantısı (1964), Montreal’de Uluslararası Üniversiteler Birliği Toplantısı (1970). 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ülman, Yeşim Işıl, Mustafa Celal Saraç, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, c.36, sf. 110-111

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun