Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu

Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu
  • Doğum : 13 Kasım 1943-Kırım
  • Görev süresi : 1991-2013
  • Yerine geldiği : Refat Çubarov
  • Partisi : Ukrayna Halk Hareketi

Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Kırım Tatar Milli Meclis başkanıdır. 1961 yılında Kırım Tatar Milli Gençlik Teşkilatını arkadaşları ile birlikte kurmuştur. Protesto amaçlı 303 gün süren açlık grevi esnasında ünlü fizikçi Andrey Saharov, General Pyotr Grigorenko gibi Sovyet aydınları ve insan hakları savunucuları, onun serbest bırakılmasını istemişlerdi. Bu maksatla BM, Dünya kamuoyuna, İslam Dünyasina, İnsan hakları kuruluşlarına yazdıkları mektuplarla Kırımoğlu’nun adı ve uğruna mücadele verdiği Kırım Türklerinin milli meselesi dünya ve Türkiye kamuoyuna duyrulmuştur. O yıllarda Türkiye’de Kırımoğlu’nun öldüğüne dair duyulan bir haber üzerine yürüyüşler, gösteriler ve toplantılar tertip edilmiştir.

HAYATI

Türk komuoyunda Mustafa Cemiloğlu veya Mustafa Cemil Kırımoğlu diye tanınan Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu’nun babasının adı Abdülcemil, annesinin adı Mahfüre’dir. 1943 yılında doğmuştur. 6 aylık bebek iken ailesi ile birlikte vatan hainliği damgası yiyerek 1944 yılında Kırım’dan sürgün edilmişlerdir. Bu nedenle çocukluğu Özbekistan’ın Andican bölgesinde geçmiştir. Rus dilinde orta öğrenimini tamamlayan Kırımoğlu, Taşkent Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı bölümüne girmek için müracaat etmiştir. Ancak ‘’Sovyetlere sadık olmayan bir milletin mensuplarını bu fakülteye almıyoruz.’’ diyerek reddetmeleri üzerine bir fabrikaya işçi olarak girmiştir.

1962 yılında Taşkent Ziraat Mekanizasyon ve Sulama Entitüsüne girmiştir. 3 yıl sonra Sovyet gizli haber alma teşkilatı KGB’nin isteği üzerine, Komünist Parti ve Sovyet Devleti aleyhinde propaganda yaptığı gerekçesi ile okuldan atılmıştır. Okuldan atıldıktan sonra askere çağrılmıştır fakat Kırımoğlu, ‘’Madem ki bu ülkede Kırım Tatarlarının hiçbir vatandaşlık hakları yok, öyleyse askerlik borcumuz da yoktur. Vatanından vahşice sürülmüş ve vatanı olmayan bir insan, bu devlette neyi müdafaa edecek? Buna güvenmeyen bir devlete sadık kalacağıma dair askerlik yemini edemem.’’ diyerek askere gitmeyi reddetmiştir. Bunun üzerine 1.5 yıl hapse mahkum edilmiştir.

Kırım Tatarlarının durumu ve onların hakları hakkında mektuplar ve makaleler yazarak Sovyetler Birliği’nin siyasetini lekelemiştir, böylece 1969 yılında ikinci defa tutuklanarak 3 yıl hapse mahkum edilmiştir. 1974 yılında ise üçüncü defa tutuklanan Kırımoğlu, 1 yıl Sibirya’da ağır şartlı çalışma kampına sürgün edilmiştir. Sonraki yıllarda 2.5 yıl ağır şartlı çalışma kampına bir kez daha gönderilen Kırımoğlu, kamp cezası bittikten sonra 5. kez tutuklanmıştır. 1983 yılında 6. defa tutuklanmıştır.

1987 yılında arkadaşları ile birlikte Moskova Kızıl Meydan’da Kırım Tatarlarının dünyada büyük yankılar uyandıran gösterilerini organize etmiştir. 1989 yılında Taşkent’te kurulan Kırım Tatar Milli Hareketi Teşkilatının başbakanlığına seçilmiştir. Kırımoğlu’nun çalışmaları ve direnişleri sonucunda 1991 yılında Milli Kurultay Kırım Türklerinin bağımsızlığı ilan etmiştir. Kırım Türklerinin en üst yetkili organı olarak 33 kişilik Kırım Tatar Milli Meclisini seçmiştir. Meclis başkanlığına da Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu atanmıştır.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul: Türkiye Gazetesi

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun