Muslihuddin Mustafa

  • Meslek : Mutasavvıf alim ve şair
  • Doğum : Konya
  • Ölüm : 1491 - Konya
  • Başlıca Eserleri : Risale-i Manzumat-ı Şeyh Vefa, Makam-ı Sülük, Saz-ı İrfan, Ruzname, Risale fi'r-rub'i'lmüceyyeb

Zeyniyye tarikatının Vefaiyye kolunun kurucusu olan Muslihuddin Mustafa, annesinin adı olan Vefa mahlasıyla da tanınmaktadır. Eğitimine o dönemler Karamanoğulları’nın elinde olan Konya’da başladı ve sonrasında eğitim hayatını Osmanlı’nın başkenti olan Edirne’de tamamladı. Tasavvuf yolculuğunu tamamladıktan sonra Konya’ya geri döndü. Kaynaklara göre astronomi, musiki ve tesirli dua (vefk) hazırlama konularıyla ilgilendi. Yazdığı eserler incelendiği zaman bu konularda geniş bilgi birikimi sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra kaynaklara bakıldığında Karamanoğlu İbrahim Bey ve Fatih Sultan Mehmet’ten yardımlar aldığı ve destek gördüğü anlaşılmakta olup devlet büyükleri ile ilişkilerinin iyi olduğu bilinmektedir. Öyle ki, İstanbul’da Vefa semtinin adı Muslihuddin Mustafa’dan aldı ve padişah bu semtte şeyh adına cami ve hamamlar yaptırdı. Fatih Sultan Mehmet’in cenaze namazının da Muslihuddin Mustafa tarafından kıldırıldığı bilinmektedir. Aynı zamanda Sadrazam Karamani Mehmed Paşa ve diğer devlet adamları gözünde de Muslihuddin Mustafa’nın büyük bir önemi olduğu görülmektedir. Sadrazam başta olmak üzere birçok devlet adamının kendisine vefk hazırlattığı kaynaklarda yer alan diğer bilgiler arasındadır.

Her ne kadar sert bir görüntüsü olsa da esasında hoş sohbet ve alçak gönüllü bir kişiliğe sahip olan Muslihuddin Mustafa, kendi adına yaptırılmış olan caminin bahçesine gömüldü. Cenaze namazına II. Bayezid de katıldı. Daha sonra kabri türbeye çevrildi. Ölümünün ardından Zeyniyye tarikatında Vefaiyye adıyla anılan bir kol ortaya çıktı ve bu kol altında kendisinin tertip ettiği dualar okundu ve "Şeyh Vefa devri" adı verilen zikir şekli uygulanmaya başladı. Ulema içinde bu zikir şekline karşı gelenler olduğu gibi ayrıca  Muslihuddin Mustafa’nın Hanefi olmasına rağmen Şafiler gibi namaz kılarken besmeleyi sesli söylemesine de itiraz edilmiştir. Ancak Sinan Paşa, onun yüksek mertebede bir alim olduğunu söyleyerek ulemadaki itirazları bastırmıştır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Reşat Öngören, Muslihuddin Mustafa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2006, cilt.31, sf.269-271

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun