Müşir Recep Paşa

  • Meslek : Osmanlı kumandanı, vali
  • Doğum : 1842 - Makedonya
  • Ölüm : 1908 - İstanbul

Dürüst kişiliğiyle tanınan Recep Paşa ilk eğitiminin ardından askerî liseden mezun oldu. Merkezi Bağdat’ta bulunan Altıncı Ordu’da göreve başladı. On bir yıl Bağdat’ta kaldıktan sonra piyade miralayı olarak Üçüncü Ordu’ya tayin edildi. Mirlivâ rütbesiyle Osmanlı-Rus Savaşı’na katıldı. Hersek bölgesinde Karadağlılar ile yapılan savaşta gösterdiği başarılardan dolayı Mecîdî nişanı ile ödüllendirildi. Eski Zağra’nın işgalden kurtarılmasında ve Şıpka muharebelerinde büyük yararlılıklar gösterdi. Daha sonra ferik rütbesiyle Orhâniye Fırkası’nda görevlendirildi. Doksan Üç Harbi'nin ardından Yanya bölgesinde güvenliği sağlamaya çalıştı. Altıncı Ordu meclis reisliğine tayin edildi ve aynı ordunun kumandanlığını vekâleten yürüttü. Daha sonra Üçüncü Ordu 6. Fırka Komutanlığı’na getirildi. Daha sonra müşir oldu. Üçüncü Ordu’ya bağlı bulunan Selânik Kosova ve Havalisi Umum komutanlığı boyunca Yunan, Bulgar ve Karadağlılar’ın sebep olduğu karışıklıklarla uğraştı. Kosova bölgesinde asayişi sağladı. Derviş Paşa’nın girişimleriyle Beşinci Ordu müşirliğine getirildi. Bağdat ve çevresinde meydana gelen karışıklıkların artması üzerine Altıncı Ordu müşirliğine tayin edildi. Yedi yıl boyunca bölgedeki karışıklıkları önemli ölçüde azalttığı gibi halkın büyük ölçüde teveccühünü kazandı. Ardından Trablusgarp’a gönderildi.

Trablusgarp’taki fırka komutanlığı ve vali vekilliği sırasındaki icraatı ile şöhret bulan Recep Paşa’nın çeşitli çabaları İtalyanlar üzerinde etki yaptığı gibi bölgenin işgalini de geciktirdi. Ancak onun buradan ayrılmasından kısa bir süre sonra Trablusgarp İtalyanlar tarafından işgal edildi. Recep Paşa’nın bölgeye sürgün olarak gönderilen insanlara iyi davranması, onları Trablusgarp’ta tutması ve çeşitli görevlerde istihdam etmesi İttihat ve Terakkî Cemiyeti üzerinde büyük etki yaptı ve Osmanlı inkılâpçı aydınları arasında tanınmasına vesile oldu. 1902’de girişilen II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi planında Recep Paşa’nın da adı geçti. Prens Sabahaddin, İsmâil Kemal ve Fazlı beylerin içinde yer aldığı bu plana göre Recep Paşa, Trablusgarp’tan göndereceği askerlerle harekâta destek olacaktı; ancak Paşa’nın son anda vazgeçmesi üzerine plan neticesiz kaldı. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra 14 Ağustos 1908’de İstanbul’a gelen Recep Paşa büyük bir törenle karşılandı. II. Abdülhamid’in karşı çıkmasına rağmen İttihatçılar’ın baskısıyla Harbiye nâzırlığına tayin edildi. Ancak bir gün sonra geçirdiği kalp krizi sonucu öldü. Paşanın II. Abdülhamid tarafından öldürüldüğü şâyiaları büyük tepkilere yol açtıysa da yapılan otopside bunun asılsız olduğu ortaya çıktı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Yiner, Abdulnasır, Müşir Receb Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, c.34, sf.508

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun