Muhammed Alexander Russell Webb

Muhammed Alexander Russell Webb
  • Meslek : Amerikalı Müslüman gazeteci
  • Doğum : 9 Kasım 1846 - New York, ABD
  • Ölüm : 1 Ekim 1916 - New Jersey, ABD
  • Başlıca Eserleri : The Three Lectures, Islam in America, The Armenian Troubles and Where the Responsibility Lies and A Few Facts About Turkey Under the Rule of Abdul Hamid II, A Guide to Namaz

Öğrenimini tamamladıktan sonra genç yaşta yazı hayatına atılan çeşitli gazetelerde çalışan Webb, Presbiteryen mezhebine mensuptur. Çocukluğunda ve gençlik yıllarında kiliseye ve pazar okuluna devam etti, ancak bu dinde umduğunu bulamadığından arayışlarını sürdürdü. Dünyadaki büyük dinleri araştırmak amacıyla The Theosophical Society’e üye oldu. Topluluk içinde başka din ya da felsefî düşünceleri kabul edenler vardı. Webb bunlardan önce materyalizmi benimsedi, on yıl boyunca hayatını herhangi bir dine bağlanmadan sürdürdü. Ardından Doğu dinlerine ve Budizm’e ilgi duydu. Webb, Missouri Republican gazetesinde editörlük yaptığı sırada İslâm dini hakkında bilgi edinmeye başladı. İslâmiyet’i ve Müslümanları yakından tanımak amacıyla Doğu’ya gitmeye karar verdi, bu sebeple kendisine teklif edilen Amerika Birleşik Devletleri’nin Manila konsolosluğu görevini kabul etti. Filipinler’e tayin edildiği yılın başlarında Müslüman oldu. Müslüman olduktan sonra Muhammed adını alarak Amerika’ya dönen Webb, İslâm’ı Amerikan toplumunda tebliğe yönelik fikirler geliştirdi. Webb, Amerika’nın Manila konsolosu iken Hindistan’daki Müslüman aydınlar ve tüccarlarla irtibat kurdu. Bunlardan biri olan Hacı Abdullah Arab onun düşüncelerine ilgi duydu. Hacı Abdullah Arab ona, üç yıllık çalışmalarının finansmanı için maddî yardım sağlamayı taahhüt etti.

New York’a dönen Muhammed Webb, gazete çıkarmaya başladı. Chicago Dünya Dinleri Konferansı’na katıldı ve burada iki konferans verdi. Webb’in The American Mission, American Islamic Propaganda Movement ve American Moslem Brotherhood şeklinde adlandırılan hareketi, başlangıçta Hint müslümanlarının taahhüt ettiği maddî yardımı tam olarak yerine getirememeleri sebebiyle sıkıntılarla karşılaştı. Hindistan’dan gönderilen yardımları şahsı için kullandığı iddiası olmak üzere çeşitli ithamlara maruz kaldı. Propaganda hareketinin yürütülmesi sırasında Webb, İslâm dünyasının ayakta kalmış tek siyasî gücü olan Osmanlı Devleti’nden yardım talebinde bulundu. Ancak Osmanlı yardımı sürekli ve bu hareketi yürütecek kadar büyük değildi. Webb ve hareketi, maddî sıkıntılar ve iftira kampanyaları yüzünden 1898 yılından itibaren etkisini kaybetmeye başladı. Ancak kendisi, yaptığı hizmetler dolayısıyla II. Abdülhamid tarafından Osmanlı Devleti’nin New York fahrî başkonsolosluğuna tayin edildi. İstanbul ziyaretinde sultan tarafından kendisine üçüncü dereceden Mecîdî nişanı verildi. Muhammed Webb, İslâmî tebliğ faaliyetlerine geri dönemediyse de hayatı boyunca Müslüman olarak yaşadı. Vefatına kadar Rutherford Times’ın editörlüğünü yaptı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ekinci, İlhan, Muhammed Alexander Russel Webb, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, Cil. EK-2, sf. 667-669

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun