Montaigne

Montaigne
  • Doğum : 28 Şubat 1533 - Dordogne/Fransa
  • Ölümü : 13 Eylül 1592 - Dordogne/Fransa

16. yüzyıl Fransız deneme yazarı Montaigne, deneme türünün yaratıcısı olarak kabul edilir.

Montaigne'nin yaşamı

Ünlü düşünür ve deneme türünün kurucusu olan Fransız yazar Michel de Montaigne 28 Şubat 1533'te Bordeaux'da, babasına ait olan Montaigne şatosunda dünyaya geldi Babası Pierre Eyquem asker, hukukçu ve aynı zamanda Montaigne ve Bordeaux çiftliklerinin de sahibidir. Annesi Antoinette de Louppes ise İspanyol ya da Portekiz kökenli bilinir. Ailenin büyük oğlu olan Montaigne henüz 6 yaşında iken Fransa'nın en iyi kolejlerinden biri olan College de Guienne'e yollandı. Ana dili gibi Latince konuşacak kadar iyi eğitilmiştir. Bu nedenle düşünceleri bu dile göre kökleşmiştir. Kolej'de geçirdiği yıllar boyunca Yunanca da öğrenmiştir. 1546 yılında Toulouse Üniversitesi'nde hukuk eğitimi görmeye başlamıştır. Bunun yanında felsefe ile de ilgilenmiştir. Hukuk öğrenimini bitirdikten sonra 1554 yılında Bordeaux Meclisi'nin sözcüsü olmuştur. Aynı yıl babası ise Bordeaux valisi seçilmiştir. 1565 yılında Françoise de la Chasagne ile evlenmiş ve bu evliliğinden 6 kız çocuğu olmuştur. Montaigne denemelerinde evlilik ile ilgili şu sözlere yer verir; Hukuksal bağları, onuru ve sürekliliği, evliliğin kendine özgü yararlı yanlarıdır. Görünürde sevimli olsa da sıkıcı bazen serin değişmez bir zevktir.

Edebi Hayatı

1580 yılında İsviçre, Almanya ve İtalya'yı gezmiş ve bu geziler sonucu 2Seyahatname' adlı eserini yazarak dönemin kralına sunmuştur. 1581 yılında İtalya'dayken Bordeaux Belediye Başkanı seçilmiştir. 1585'de Bordeaux'da başlayan veba salgını sonucu ailesini de alarak burayı terk etmiştir. Montaigne 1571 yılında yaşadığı şatonun içinde bulunan kitaplığına çekilmiş ve yazılarını yazmaya başlamıştır. 1580 yılında birinci ve ikinci kitabının beşinci baskısı çeşitli eklemeler de yapılarak yayımlanmıştır. Aynı yıl üçüncü kitabı da çıkan Montaigne denemelerini gerçekçi ve bir o kadar da ironik olacak şekilde günlük konuşma dili ile yazmı ve her döneme hitap eden modern bir yazar olmuştur. Gerçekleri çeşitli çözümlemeler yolu ile aramıştır. Platon, Secena, Cicero ve Plutarch adlı yazarları oldukça fazla okuyarak bunlardan etkilenmiştir. Montaigne'e göre felsefe yapmak ve hakikati aramak aldatıcıdır ve aynı zamanda imkansızdır. Onun insanın kendisini anlaması için oldukça etkili görüşleri vardı, eğitim konusundaki görüşleri de bir hayli ilgi çekicidir. "İyi yaşamak için çok bilgiye ihtiyaç yoktur. Kuvvetli, sağlam vücutlu ve sağlam ruhlu bir çocuk yetiştirme bahsinde" öğrencinin doymak bilmeyen bilgi iştahlısı olmasını değil, hüküm sahibi olmasını arzu eder. Montaigne'in fikirlerinin çekiciliği sanatından kaynaklanmaktadır. Düşüncelerini istediği gibi birbirine bağlayan Montaigne serbest bir üslup kullanır. Belli bir amaç gütmeden konuşan ilk yazardır. Bir bilgin gibi değil hayatı seven bir insan gibi yazmıştır yazılarını, politik kargaşa ve savaş Montaigne için rahatsızlık vericidir.

13 Ekim 1592'de ölen Montaigne'nin tüm ekleri ile birlikte yazmış olduğu "DENEMELER" adlı eseri derlemeleriyle birlikte evlat edindiği kızı tarafından 1595 yılında yayımlanmıştır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Michel de Montaigne (1993). The Complete Essays / Transl. by M.A. Screech. London: Penguin Classics. ISBN 978-0-14-044604-3.

Gölgesi Kaleminin Ucunda Montaigne, Feridun Andaç, KAVİS KİTAP, 1.Baskı 2012

Michel de Montaigne, entry by Christopher Edelman in the Internet Encyclopedia of Philosophy

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun