Molla Hüsrev

  • Görev : Osmanlı âlimi ve müftüsü
  • Doğum : ?
  • Ölüm : 1480

Osmanlı hukuk tarihinin en önemli simalarından olan ve padişahın huzurunda yapılan ilmî tartışmalarda reîsülulemâ sıfatıyla hakemlik yapan Molla Hüsrev’in asıl adı Mehmed’dir. Onun aslının Amasya-Tokat-Sivas bölgesindeki Varsaklar’a dayandığı ve babasının zâviyesinin bulunduğu Sivas-Tokat arasındaki köyde doğduğu anlaşılır. Küçük yaşta Mehmed’i eniştesi Hüsrev Bey himayesine aldı. Daha sonra doğrudan eniştesinin adıyla Hüsrev olarak anılmaya başlandı. Bursa’da Molla Fenârî’nin oğlu Bursa Kadısı Yûsuf Bâlî’den icâzet aldı. Ayrıca Edirne’de Sa‘deddin et-Teftâzânî’nin öğrencilerinden Burhâneddin Haydar Herevî ile Molla Yegân ve Şeyh Hamza gibi Osmanlı âlimlerinden okudu. İlk resmî görevine Edirne’de Şah Melek Medresesi müderrisi olarak başladı. II. Murad’ın, saltanatı oğlu Mehmed’e terk etmesi sırasında kazaskerliğe getirildi. İstanbul’un fethinin ardından İstanbul’un ilk kadısı Hızır Bey’in vefatı üzerine İstanbul kadılığına getirilen Molla Hüsrev’e ayrıca Galata ve Üsküdar kadılıkları ile Ayasofya Medresesi müderrisliği de verildi.

Molla Hüsrev, bir düğün töreninde dönemin âlimlerinden Molla Gürânî’ye padişahın sağında, kendisine solunda yer verilmesini ilmî derecesine uygun bulmadığından İstanbul’u terk edip Bursa’ya gitti. Fâtih Sultan Mehmed, Molla Hüsrev’i tekrar İstanbul’a davet etti ve onu İstanbul müftülüğüne getirdi. Molla Hüsrev vefatına kadar bu makamda kaldı. Fâtih Sultan Mehmed’in kendi adıyla anılan cami etrafında yaptırdığı Sahn-ı Semân medreselerinin programını Vezîriâzam Mahmud Paşa ve Ali Kuşçu ile birlikte hazırlayan Molla Hüsrev bu sebeple Osmanlı ilmiye teşkilâtının kuruluş ve işleyişinde önemli katkıları bulunan kişilerden biri olarak anılır.  Fâtih Sultan Mehmed’in Molla Hüsrev’e karşı büyük saygı ve sevgi beslediği ve onun için, “Zamanın Ebû Hanîfe’sidir” dediği rivayet edilir. Vefatının ardından cenazesi Bursa’ya götürülerek Hüsrev Medresesi’nin haziresine defnedildi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Koca, Ferhat, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt:30, 2005

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun