Mısır Çarşısı

Mısır Çarşısı
  • Mısır Çarşısı : 17. yy.’da Hatice Turhan Valide Sultan tarafından yaptırılan ve Yeni Camii Külliyesi içerisinde bulunan tarihi çarşı

Günümüz İstanbul’unun en canlı çarşılarından biri olan Mısır Çarşısı, Eminönü’de bulunan Yeni Camii’nin külliyesi içerisinde yer alan, Tahmis ve Çiçek Pazarı sokakları ile Yeni Camii Caddesi boyunca uzanan önemli bir tarihi yapıdır. Bugün çarşıda yalnızca baharatlar ve ilaçlar değil, kuyumcular ve hediyelik eşya satan dükkânlar da faaliyet göstermektedir. Temeli III. Mehmed’in validesi tarafından atılan Mısır Çarşısı’nın günümüz formatına ulaşması, yapımının parça parça devam etmesinden dolayı uzun süre aldı. 1664 yılında Yeni Camii’nin inşası ile yarım kalan çarşı da akla gelerek, külliyenin bu bölümü tamamlanmaya çalışıldı. Mimarlığını Mustafa Ağa’nın yaptığı çarşı önceden Valide Çarşı yahut Yeni Çarşı isimleriyle bilinirken, 18.yy.’dan sonra adı halk arasında Mısır Çarşısı olarak anıldı. Bu değişimin nedeni ise çarşının yapımında gereken mali desteğin Kahire’den alınan vergiler ile sağlanmasıyla alakalıdır. İstanbul tarihinin göz bebeği mekânları arasında yer alan Mısır Çarşısı’nın bugün ki yerinde Bizans döneminden kalma bir çarşının bulunduğu, adının ise Makron Emvolos olduğu kesinlik taşımayan tarihsel bilgiler arasındadır. Bugüne kadar pek çok hasar gören yapı onarımlardan geçmiş, en son bugünkü halini İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan restorasyon sonucu kazanmıştır.

L şeklinde bir plan şemasına sahip olan Mısır Çarşısı’na ait toplam altı tane giriş kapısı mevcuttur. Bunlardan Haseki Kapısı’nın özel bir biçimde inşa edildiği görünmektedir. İki katlı bir plana göre yapılan bu kapının üst katlarında zamanında mahkeme bölmeleri olarak da kullanıldığı bilinmektedir. Ancak bu bölmelerin esas yapılış amacı, halk ile esnaf arasında oluşan sorunlara çözüm niteliğindedir. Çarşının uzun ve kısa kollarının buluştuğu nokta dua meydanı olarak adlandırılır. Ezan köşkü de bu bölümde yer almaktaydı. Çarşının en ihtişamlı bölümü bu nokta olup, parmaklı bir balkon şeklinde tasarlandı. İsminin Mısır Çarşısı olarak anılmasının bir diğer sebebi de satılan ilaç ve baharatların büyük bir kısmının Mısır’dan getirtilmesi, bir kısmının da ‘’Nüzhetül Fi Tercüme-Afiyet’’ isimli kitaptan yararlanılarak yapılmasıydı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çobanoğlu, Ahmet Vefa, Mısır Çarşısı, Türkiye Diyanet Vakfi İslam Ansiklopedisi, 2013, cilt 43

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun