Metehan

  • Meslek : Asya Hun Devleti lideri
  • Doğum : MÖ 2. yüzyıl
  • Ölüm : MÖ 1. yüzyıl

Asya Hun Devleti’nin kurucusu olan Teoman’ın ve onun birinci eşi Ulu Hatun’un oğlu olan Metehan, Hun Türklerini bir çatı altında toplayarak devleti merkezileştiren önemli bir Türk lideridir. Metehan, Teoman’ın en büyük oğlu olmasına rağmen babası başka bir oğlunu birçok anlamda değerli gördü ve Metehan’ı batıdaki Yüe-cılar’a rehin yolladı. Ancak Yüe-cılar onu öldürmeyi planlıyorlarken Mete onların en değerli atını alarak kaçmayı başardı. Günümüz tabiriyle babasına düzenlediği darbeyle tahta geçen Mete, iktidarı ele geçirdikten birkaç yıl sonra çevre devletlere üstünlük sağladı. Kendisinden toprak isteyen Tung-huları feci bir şekilde cezalandıran Mete, Çin İmparatoru’nu dünya tarihinde eşi benzeri görülmeyen bir taktikle kuşatarak kontrol altına aldı ve vergiye bağladı. Türkçe konuşan tüm Hunları hakimiyetine alarak Türk siyasi birliğini kuran Metehan, Hun devletini sadece Orta Asya’nın değil tüm dünyanın en büyük gücü haline getirerek bir imparatorluğa dönüştürdü. Tüm bu stratejik hamleleriyle dönemin en önemli devletlerinden Çin’i baskı altında tutarak Hunların uzun süre barış ve huzur içinde yaşamalarını sağladı.

Metehan orduyu, 10, 100, 1000, 10.000 kişilik bölümlere ayırarak bunların başına onbaşı, yüzbaşı, binbaşı ve tümen başılar getirmesi Türk ordu teşkilatında ufak tefek değişikliklere uğrayarak günümüze kadar süregelen önemli bir askeri teşkilat yapısı oluşturdu. Bu teşkilat yapısı yalnızca Türk askeri yapısının değil dünyadaki ordu sahibi bütün devletlerin omurgasını oluşturdu. Tahtta oturan bir lider olmaktan ziyade, eli kılıç tutan ve bunun yanı sıra önemli bir askeri stratejik zekâya sahip olan Metehan, ıslık çalan bir ok icat etti ve bu oklarla okçu atlı birliklerine eğitim yaptırdı. Disiplinli bir ordu elde etmek amacıyla katı disiplin kuralları koyan ve bununla birlikte birliklerin sadakatini ölçmek adına gerek psikolojik gerek ise yetenek anlamında zor sınavlara tabi tutan Metehan, bu askeri disiplin bilinciyle önemli başarılar kazanan yetenekli ve sadık ordular yetiştirdi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Canan Atalay, Asya Hun Devletinde Mao-Tun(Metehan) Dönemi, KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇k Araştırmalar Dergı̇si, sayı. 16 (Özel Sayı II), 2014

Denis Sinor, Erken İç Asya Tarihi, İletişim Yayınları, 6. Baskı, 2012, İstanbul

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun