Mesut Cemil Tel

Mesut Cemil Tel
  • Meslek : Tambur virtüözü, viyolonselist, koro şefi
  • Doğum : Aralık 1902 - İstanbul
  • Ölüm : 31 Ekim 1963
  • Ebeveynler : Tanbûrî Cemil Bey, Şerif Saîde Hanım
  • Başlıca Eserleri : Türk Târihinin Ana Hatları eserinin müsveddelerinden: Medeniyet Tarihinde Mûsiki Âletleri ve Türkler, Tatbikatlı Türk Mûsikisi Târihi, Kutbün Nâyî Şeyh Osman Dede, Tanburî Cemil’in Hayatı

Cağaloğlu’nda doğan Mesut Cemil, babasından kemençe ve solfej öğrenerek başladığı musiki çalışmalarına usul, Batı müziği eğitimi, keman, tambur, nazariyat ve Hamparsum ile devam etti. Bu arada Yenikapı ve Galata mevlevîhânelerinde pek çok musikişinasla tanıştı ve onlardan faydalandı. Dârülfünun’dayken gönderildiği Berlin’de Batı müziği nazariyatı ve armoni eğitimi aldı ve viyolonseli ilerletti, Berlin Üniversitesi’nde asistanlık yaptı. Annesinin hastalığı sebebiyle öğrenimini bitiremeden İstanbul’a dönerek İstanbul Radyosu’nda çalışmaya başladı. Bu arada Pertevniyal Lisesi’nde öğretmenlik yaptı, İstanbul Belediye Konservatuvarı Tarihî Türk Musikisi Eserlerini Tasnif ve Tespit Heyeti üyeliğine getirildi. Türk musikisi neşriyat şefliği göreviyle Ankara Radyosu’na gidince Klasik Türk Musikisi Korosu’nu kurdu ve uzun yıllar yönetti. Ankara Radyosu Müdürlüğü’ne tayininin ardından Türkiye radyoları müdürü oldu, ertesi yıl görevini İstanbul’a nakletti. Ankara’da bulunduğu sırada Ankara Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitiren Mesut Cemil, Bağdat Güzel Sanatlar Akademisi’nde de bölümü başkanlığı ve hocalık yaptı. Başmüşavir sıfatıyla İstanbul Radyosu’na döndükten bir sene sonra emekliye ayrıldı. Vefatının ardından Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi.

Bilgisi, hocalığı, koro yöneticiliği, saz icracılığı, dildeki ustalığı ve yazarlığı ile önemli bir yere sahip olan Mesut Cemil’in en önemli hizmetlerinden biri Klasik Türk Musikisi Korosu’nda da ortaya koyduğu disiplinli ve modern koro anlayışıdır. Ankara ve İstanbul Radyolarında yaptığı programlarla hem halk musikisinin tanıtılması ve yayılmasında rol aldı, Ankara Gazi Terbiye Enstitüsü’nde, Ankara Devlet Konservatuvarı’nda, İstanbul Belediye Konservatuvarı’nda dersler verdi. Kahire’de katıldığı Arap Musiki Kongresi’nde, Viyana’da, Paris’teki Çağdaş Bestekârlar Festivali’nde de konferanslar vererek Türkiye’yi temsil etti. Ruşen Ferit Kam ve Vecihe Daryal ile ortak yorumları Türk musikisinin en canlı icralarından sayılan Mesut Cemil, lavta, yaylı tambur, kemençe, keman, ud, viyola ve bağlama ailesindeki sazları da ustaca icra etti. Kendisinin fazla bestesi olmasa da şehnaz sirto, nihâvend saz semâisi ve çok sesli çârgâh Türk raksı dışında dört adet şarkısı ve “İzmir Yollarında” marşı bilinir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Nuri, Mesut Cemil Tel, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2011, cilt. 40, sf. 392-393

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun