Mercidabık Savaşı

Mercidabık Savaşı
  • Savaş Tarihi : 24 Ağustos 1516
  • Savaşan Devletler : Osmanlı Devleti - Memlükler
  • Kazanan : Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti ile Memlükler arasında Mercidabık sahrasında meydana gelenve Osmanlı’nın galibiyetiyle sonuçlanan Mercidabık Savaşı, Yavuz Sultan Selim’in Memlükler ile yaptığı ilk ve kesin sonuca ulaştığı savaştır. Çaldıran Savaşı sonucu elde edilen zafer ile bölgede hâkimiyet sağlayan Sultan Selim, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki hâkimiyetini arttırmak için giriştiği faaliyetler, aynı bölgede bazı şehirleri elinde bulunduran Memlükler’i endişelendirmeye başlamıştı. Osmanlılar ile Memlüklerin bu son karşılamasından önce de meydana gelen farklı sürtüşmeler ve husumetler vardı. Osmanlı ile aynı amacı güdüp Safeviler’den kalan boşluğu doldurma çabasına giden Memlükler, Yavuz’un sınır bölgelerindeki hareketlerini dikkatle izliyorlardı. Selim ise Anadolu’ya tümüyle hâkim olmanın ancak Memlükler’in ortadan kaldırılmasıyla mümkün olacağına inanıyordu. Bununla birlikte Suriye ve Mısır’ın ele geçirilmesinin kendisini İslam dünyasında tek lider haline getireceğini ve bunun da tarihi ticaret yollarında tam denetim kurma yolunu açacağını hesaplıyordu. Aynı zamanda Portekiz tehlikesi altında olan kutsal toprakların bu yolla güvence altına alınacağı düşünülüyordu. Tam bu süreçte Memlüklerin Şah İsmail’in elçisini kabul etmesi ve onlarla irtibat kurması, Sultan Selim’in geçmişten beri planladığı sefer için önemli bir bahane oluşturdu.

Tüm bu gelişmeler ışığında Sultan Selim, veziriazamlığa getirdiği Hadım Sinan Paşa’yı önden bölgeye yolladı, takip eden süreçte de kendisi İstanbul’dan harekete geçti. İstanbul’dan çıkmadan öncelikle, Rumeli Kazaskeri Molla Zeyrekzade Rükneddin ile Karaca Paşa’yı Memlük sultanına göndererek hareket planının Safeviler’e karşı olduğunu belirtti. Anadolu’da birleşen Sultan Selim ile Sinan Paşa birlikleri ilerlerken Memlük Sultanı tarafından Osmanlı hareketlerinin takip edildiği öğrenildi. Bu durum üzerine seferin artık Mısır üzerine yapılacağı duyuruldu ve Memlük sultanı Safeviler’in hamisi olmakla suçlandı. Haberi alan Memlük ordusu Halep’ten yola çıkarak Mercidabık sahrasında konakladı. Burada 24 Ağustos 1516 sabahı iki ordu karşı karşıya geldi. Büyük bir mücadeleye sahne olan savaş aynı günün ikindi vakti Osmanlı Devleti’nin galibiyetiyle son buldu. Memlük ordusu geri çekilerek dağıldı. Memlük sultanı Kansu Gavri savaş meydanında öldü ve aralarında belli başlı büyük emirlerin de bulunduğu birçok Memlük kumandanı esir alındı ya da maktul düştü. Bu savaşın kazanılmasıyla birlikte Osmanlılar Suriye, Lübnan ve Filistin’in hâkimiyetini sağlayarak Mısır yolunu açmış oldu. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki bölgelerde hâkimiyet sağlamlaştı ve Memlükler tarih sahnesinden silindi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Feridun Emecen, Mercidabık Muharebesi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2004, cilt.29, sf.174-176

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun