Melek Ahmed Paşa

  • Görev : Osmanlı veziriazamı
  • Doğum : İstanbul/Fındıklı
  • Ölüm : 1 Eylül 1662 – İstanbul

Ayrıntılı biyografisi, anne tarafından yakın akrabası olup yirmi bir yıl hizmetinde bulunduğunu söyleyen Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde yer alır. Gelenekleri üzere üç yaşında sütannesi için memleketine gönderildi ve ardından hediye edildiği Sultan I. Ahmed ona “Melek” lakabını verip yetiştirilmek üzere Darüssaade Ağası Hacı Mustafa’ya gönderdi. IV. Murad döneminde nakledildiği Has Oda’da musahib, rikabdar ve çuhadar ağalık vazifelerinde bulundu. IV. Murad’ın 1638 yılında hareket ettiği Bağdat seferine katılarak Diyarbekir’de silahdar ağası oldu. Bağdat’ın fethiyle birlikte ise vezirlikle Diyarbekir beylerbeyiliğine tayin edildi. 1640 yılında Halep mutasarrıflığına tayin edildi, ardından Şam valiliğinde bulunan Melek Ahmed, 1644 yılında İstanbul’a çağırılarak kubbe veziri yapıldı. IV. Mehmed’in tahta çıkışıyla birlikte Bağdat’a nakledilen Ahmed Paşa, bu görevi sırasında Bağdat’ta yeniçerilerin ve bazı bedevilerin yol açtığı karışıklıklara son verdiği birtakım icraatla halkın sevgisini kazandığı belirtilir. 1649 yılında dördüncü kubbe veziri, dört gün sonra ise veziriazam oldu.

Venedik donanması ile yaptığı çarpışmada başarısızlığa uğraması üzerine 1651 yılında görevinden istifa etti. Fakat istifası geri çevrildi. Veziriazamın mali darlığı aşmak için bedel-i timar ve ordu akçesi gibi isimlerle talep ettiği ek vergiler, tayinlerde verilen caizelerin / bahşişlerin hazineye kaydına bakmak üzere “bahşişler muhasebesi” adıyla bir büro ihdası, İstanbul halkını tahrirle vezirlerin has gelirlerini iki yıllığına hazineye alma planları geniş bir kesimin muhalefetine yol açtı. “Şehirli vak‘ası” adıyla da anılan ilk esnaf isyanı patlak verdi. Bunun üzerine veziriazam mührü iade etti. 1654 yılında sadaret kaymakamı olan Ahmed Paşa, bir sonraki yıl Van beylerbeyiliğine gönderildi. 1659 yılında Bosna beylerbeyiliğine gönderilen paşa, Venedikliler’in Bosna topraklarına saldırılarını önlemek için tayin edildiği seraskerlikle Zadra ve Şibenik gibi değişik kalelerin fethine katıldı. Bilhassa Klis’e sevkettiği kuvvetlerin galibiyeti Varat zaferiyle birlikte çifte bir sevinç oluşturmuştu. İstanbul’da vebadan hayatını kaybetti. Evliya Çelebi’nin bilinen övgüleri dışında diğer Osmanlı müellifleri de Melek Ahmed Paşa’nın edepli, ağır başlı, takva sahibi olduğunu ve kötü sözü duyulmadığını kaydeder. Ahmed Paşa vazifesi gereği yaptırdığı kale, kule vb. tesisler dışında birtakım hayır eserler, meydana getirmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sarıcaoğlu, Fikret, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2004, cilt 29, sayfa: 42-44

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun