Mehmet Tevfik Biren

  • Görev : Devlet ve bilim adamı
  • Doğum : 1867 - İstanbul
  • Ölüm : 11 Şubat 1956
  • Ebeveynler : Şirvanlı Ahmed Efendi
  • Başlıca Eserleri : İktisad Prensipleri, Hatırat

İlk eğitiminin ardından on üç yaşında girdiği Mülkiye Mektebi’ni 1885 yılında birincilikle bitirdi. Önce Babıali Tercüme Kalemi’nde mülazım olduysa da birkaç ay sonra zeki, çalışkan ve dürüst mülkiyelilerin tercihen alındığı Yıldız Sarayı’nda mabeyin katibi oldu. 1897 yılında Kudüs mutasarrıflığna tayin edilen Mehmed Tevfik, ardından sırasıyla Selanik, Konya ve Yemen valiliklerinde bulundu. Hukuk Mektebi’nde hukuk-ı esasiyye, Ticaret Mektebi’nde usul-i maliyye derslerini vermeye başladıktan sonra 1909 yılında Ankara valiliğine getirildi. 1915 yılında ikinci defa Divan-ı Muhasebat reisi olan Tevfik Bey, bu arada Yüksek Mühendis Mektebi’nde (İstanbul Teknik Üniversitesi) ve yeni açılan İnas Darülfünunu’nda iktisat muallimliği yaptı.

Nazırlık görevi Damad Ferid Paşa’nın birbirini izleyen ilk üç kabinesinde aralıksız sürdü. Ali Rıza Paşa kabinesinde de aynı makamda kaldı, ancak Ali Rıza Paşa’nın istifası üzerine 1920 yılında nazırlıktan ayrıldı. Soyadı kanunu çıkınca Biren soyadını alan Mehmed Tevfik Bey hocalık görevine 1943 yılına kadar devam etti ve İstanbul’da hayatını kaybetti. Milletlerarası Akademik Tarih Araştırma Derneği’nin üyesi olan Tevfik Bey’in Osmanlı Devleti’nin dağılma yıllarına rastlayan devlet hizmetlerinde başarılı bir mutasarrıf ve vali olduğu, fakat bağlı bulunduğu hükümetlere paralel olarak kendisini pek gösteremediği söylenebilir. İttihat ve Terakki Partisi’nin iktidarı zamanında da vazgeçilmez devlet adamlarından olan Tevfik Bey getirildiği görevlerde siyasi çekişmelerden uzak kalmış, Milli Mücadele döneminde ise daha ziyade üniversite hocası ve ilim adamı hüviyetiyle kendini göstermiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2003, cilt: 28, sayfa: 536 - 537

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun