Mehmet Kaya Bilgegil

Mehmet Kaya Bilgegil
  • Meslek : Edebiyat tarihi araştırmacısı
  • Doğum : 1921 - Sivas
  • Ölüm : 21 Ekim 1987 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : XVIII. Asır Saz Şairlerinden Kusûrî, Cehennem Meyvası, Abdülhak Hâmid’in Şiirlerinde Ledünnî Meselelerden Allah I: Allah ve Onun Vücûdunu İfade Eden İsimler, Türkçe Dilbilgisi, Ziyâ Paşa Üzerinde Bir Araştırma, Tevfik Fikret’in İlk Şiirleri, Mehmed Âkif,

Cumhuriyet dönemi önemli edebiyat tarihi araştırmacılarından Mehmet Kaya Bilgegil, Sivas’ın Gürün ilçesinde dünyaya geldi. Anne ve babasını erken yaşlarda kaybederek yetim kalan Bilgegil, dedesi ve dayılarının himayesinde yetişti. İlk ve orta öğrenimini Sivas’ta tamamladı. Erzurum’da başladığı lise tahsilini İstanbul’da Kabataş Erkek Lisesi’nde tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ile Yüksek Öğretmen Okulu’nun Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerini bitirdikten sonra (1947) İzmit, Trabzon ve Adana liseleriyle Gazi Eğitim Enstitüsü’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1951’de Paris Sorbonne Üniversitesi Mukayeseli Edebiyat Kürsüsü’nde “Lamartine’de İstanbul” konusu üzerine hazırladığı “doctorat d’université” ile edebiyat doktoru unvanını aldı. Dönüşünde bir müddet daha Gazi Eğitim Enstitüsü’nde öğretim faaliyetine devam ettikten sonra 1966’da yeni Türk edebiyatı doçenti olarak Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne tayin edildi. 1970’te profesörlüğe yükseldi. İstanbul kütüphanelerinde daha iyi çalışabilmek için Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’ne geçti. Sağlık durumu dolayısıyla 21 Temmuz 1986’da emekli olan Bilgegil, 21 Ekim 1987’de vefat etti.

Öğrencilik ve gençlik yıllarında Yedigün, Değirmen ve Türk Yurdu gibi dergilerde şiirler yayımlayan Bilgegil, hayatı boyunca bu ilgisini bir sanat zevki olarak devam ettirmişse de bunları kitap haline getirmedi. Henüz fakülte öğrencisiyken Darendeli saz şairi Kusûrî hakkında hazırladığı ve kendisinin ilk kitabı olan araştırması, halk edebiyatı alanında metotlu ve ilmi bir çalışma olarak dikkat çekti. Dar bir alanda ihtisas sahibi olmak yerine diğer disiplinlere yabancı kalmamak gerektiği kanaatinde olan Bilgegil Türk edebiyatının çeşitli alanlarına ilgi duyduğu gibi ayrıca edebiyat ve siyaset tarihimizi ilgilendiren arşiv vesikaları üzerinde de önemli çalışmalar yapmıştır. Yerli arşivimizin yanı sıra Avrupa arşivlerinde de araştırmalarda bulunan Kaya Bilgegil Yeni Osmanlılar tarihine de değerli bilgiler kazandırmıştır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

M. Orhan Okay, Mehmet Kaya Bilgegil, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.6, 1992

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun