Mehmet Emin Yurdakul

Mehmet Emin Yurdakul
  • Doğum : 13 Mayıs 1869/İstanbul
  • Ölümü : 14 Ocak 1944/İstanbul
  • Meslek : Şair, milletvekili

İstanbul Beşiktaş'ta doğan Yurdakul'un babası balıkçı Salih bey, annesi ise Emine hanımdır. İlk eğitimini askeri rüştiyede aldıktan sonra Mektep-i Mülkiye’nin İdadi bölümünde eğitim almaya başlar. Ancak bir süre sonra eğitimini yarıda bırakır ve devlet memurluğunda çalışma hayatına atılır. Daha sonra hukuk fakültesine adını yazdırıp eğitimine başladıysa da tekrardan bırakarak yurtdışı eğitimi için ABD’ye gitme kararı alır. Fakat bu isteğini yerine getiremez ve devlet memurluğuna tekrar dönüş yapar. Sadrazam Cevdet Paşa’nın tavsiyesi üzerine Rusumat Evrak Dairesi’nde göreve başlar ve 10 yıl müdürlük görevinde kalır. İttihat ve Terakki Cemiyetinde üyedir. Cemiyet etkisinde yazdığı şiirler ile hükümeti eleştirince uzaklaştırılarak Erzurum’a memur olarak atanır. II. Meşrutiyet’in ilanının ardından Trabzon’da gönderilir. II. Abdülhamit’in tahttan indirilmesi ile sonuçlanan 31 Mart Olayından sonra İstanbul’a çağrıldı; Bahriye Nezareti Müsteşarlığı’na atandı ancak bu görevi istemeyince Hicaz ve Sivas valiliği ile görevlendirildi ve çalışma hayatında engellerle karşılaştığını belirterek 1910 yılında istifa edip tekrardan İstanbul’a döndü. 1913 yılında Meclisi Mebusan’da Musul Vekili olarak yer aldı. 1918 yılında ise Türk Ocaklarında Hamdullah Suphi ve Ziya Gökalp ile birlikte Hars ve İlim Heyetine seçildi. Bir yıl sonrasında Milli Türk Fırkasının kurucu üyeleri arasında yer aldı. 1921 yılında yurdun belirli bölgelerini gezerek halkın ve ordunun gücünü artırıcı manevi konuşmalar yaptı, Milli Mücadeleyi destekleyici tavırları üzerine beğeni topladı. TBMM’de Şebinkarahisar, Urfa ve İstanbul vekili olarak toplamda beş yıl görev yaptı. Vefatına kadar vekillik görevine devam eden Yurdakul, 14 Ocak 1944 yılında hayata veda ederek Zincirlikuyu mezarlığına defnedildi.

Edebi Hayatı

Sanat hayatına Servet-i Fünun döneminde başlayarak Milli Edebiyat ile Cumhuriyet Edebiyatı döneminde de devam etmiş ve ilk şiiri Serveti Fünun’da yayınlanmıştır. Milli edebiyat akımının öncüleri arasında yer alan Yurdakul ulusçu, halkçı şiirler yazarak bu görüşleri savunmuştur.  Türk Yurdu Cemiyeti ve Türk Ocağı’nın kurucuları arasında yer alan şair, döneminin şiir anlayışının dışına çıkarak hece ölçüsüne dayalı yalın bir Türkçeyle eserlerini meydana getirmiştir. Halkın sesini duyuran şiirleri ile değerlendirilen şair Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına karşı Türkçülüğü savunmuştur. Yurdakul'un Cenge Giderken şiirini lise yıllarında okuyan Mustafa Kemal Atatürk, 'Ben bir Türk'üm, dinim, cinsim uludur / Sinem, özüm ateş ile doludur' mısralarının kendisini çok etkilediğini 1931 yılında bir sohbet sırasında 'bu sözlerde milli benliğimi buldum' diyerek ifade etmiştir. Coşku, ulusal duygular, kahramanlık, yüreklendirme ve öğreticilik öğelerini ön plana çıkarmıştır. Dörtlük geleneğinin dışına çıkarak üçer, altışar, sekizer dizeden kurulu şiirler yazmıştır. Milli Edebiyat akımı ve Türkçülüğün önde gelen temsilcileri arasında yer alan sanatçı, eserleriyle diğer Milli Edebiyat sanatçılarını etkilemiştir. Mehmet Emin Yurdakul “Türk Şairi”, “Milli Şair” olarak bilinmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Tansel, Fevziye Abdullah, Mehmet Emin Yurdakul’un Eserleri, Şiirler,2.b, Türk Tarih Kurumu, Ankara

Kutlu, M. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, c. 6, İstanbul: Dergâh Yayınları.

Ali Güler, Milli Mücadele Yılları ve Atatürk, haz: Cansu Canan Özgen, Türklerin Serüveni, Kronik Kitap, sf. 222,  

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun