Mehmed Namık Paşa

Mehmed Namık Paşa
  • Görev : Osmanlı devlet adamı
  • Doğum : 1804 - İstanbul
  • Ölüm : 14 Eylül 1892 - İstanbul

19. yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından Namık Paşa, aslen Konyalı olup İstanbul’da dünyaya geldi. Henüz 14 yaşında Dîvân-ı Hümâyun Kalemi’ne mülâzım olarak görev icra etmeye başlayan Namık Paşa, çeşitli dini ilimlerin yanı sıra Arapça ve Farsça eğitimi gördü. Bulgarzâde Yahyâ Efendi ve diğer hocalardan Fransızca öğrenmesi ve bu dile olan aşinalığı nedeniyle hızla yükselebildi. Fransızca’dan çeşitli eserlerin ve tâlimatnâmelerin çevrilmesi işinde görevlendirildi. Tercüme faaliyetinde ve teknik tabirlerin oluşturulmasındaki başarısından ötürü II. Mahmud tarafından alay eminliğine tayin edilerek askerî sınıfa dahil oldu. Edirne Antlaşması’nın ardından Rusya’nın devlet düzeni ve askeri teşkilatı hakkında bilgi edinmek için Rusya’ya gönderilen Namık Paşa, yurda döndükten sonra miralay rütbesine erişti.

Padişahın takdirini kazanmasıyla birlikte 4. Hassa Alayı’nı oluşturma işi de kendisine havale edildi, bu iki alaydan meydana gelen 2. Hassa mirlivalığının başına geçti. Aynı yıl içerisinde Mısır meselesi yüzünden İngiltere’nin yardımını sağlamak için Londra’ya elçi tayin edildi. Deniz kuvvetleri içerisinde de yer alan Namık Paşa ferik rütbesiyle görev yaptı, kaptan-ı derya Tahir Paşa’nın yokluğunda yerine vekâlet etti. 1836’da Tâhir Paşa ile birlikte Trablusgarp’a giderek vilâyetteki isyan ve kargaşaya son vermek için düzenlenen askeri harekâta katıldı. Dönüşünde bahriye ferikliği rütbesi Mansûre redifi ferikliğine çevrilerek Aydın vilâyeti vali vekilliğine tayin edildi. 2 Temmuz 1849’da Irak ve Hicaz ordusu müşirliğine tayin edildi; bu görevine ilâve olarak Bağdat valiliği de kendisine verildi ve hayatı boyunca çeşitli devlet görevlerinde aktif rol aldı.  Kānûn-ı Esâsî’nin hazırlanmasıyla ilgili çalışmalara katılan Namık Paşa, İngiliz tarzı bir parlamento yapılanmasını savunuyordu. Kıbrıs’ın İngilizler’e devredilmesine karşı çıkan devlet adamları arasında yer alan Namık Paşa, 1878’de Tophane müşirliği, çok geçmeden Umûr-ı Nâfia Komisyonu reisliği görevlerinde bulunduktan sonra bu komisyonun lağvedilmesi üzerine memuriyet hayatından çekildi ve ömrünün son beş yılını sakin bir hayat yaşayarak geçirdi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Abdullah Saydam, Namık Paşa, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2006, cilt.32, sf.379-380

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun