Marne Muharebesi

  • Önem : Alman Ordusunun, savaşın gidişatını öngöremeyerek Fransızlara karşı beklenmedik bir şekilde yenildiği muharebe
  • Tarih : 5-10 Eylül 1914
  • Yer : Marne Nehri, Paris yakınları
  • Taraflar : Almanya - Fransa, Britanya

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Arşidükü Fransuva Ferdinand'ın öldürülmesi sonrası başlayan kriz, Avrupa'yı bir savaşa doğru sürüklerken; bu tehlikenin farkına varan Avrupa devletleri seferberlik ilanları ile savaş hazırlıklarına başladılar. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan'a savaş ilanı ve bu işin arkasında olan Almanya ile Rusya faktörü, olayı bir "Germen-Slav" mücadelesi şekline dönüştürdü. Almanya birçok siyasi yanlış içerisinde savaşa sürüklenince savaşı çok kısa sürede kazanmak istedi ve planlarını da ona göre yaptı. Almanya'nın savaşın başında uygulamaya koyduğu Schlieffen Planı'nın başarıya ulaşması Fransa tarafından son anda engellenebildi. Marne'de Alman Genelkurmayı daha atak davranabilse, Fransızlarda başlayan panik havası devam etse, bu plan başarıya ulaşabilirdi. Eğer Fransa burada yenilseydi, Rusya muhtemelen kısa süre içinde barışa razı olacaktı. Bu durumda Avusturya, Sırbistan'ı ezme fırsatını yakalayacak ve sonu gelen monarşinin ömrünü uzatabilecekti. Bu durumda Kıta Avrupası'na Almanya hakim olurken, İngiltere, Bonapart döneminde olduğu gibi Avrupa'dan atılacaktı. Ancak Almanlar tüm hesaplarını, Prusya askeri geleneğinin düsturu olan ve savaşların karada yani muharebe meydanlarında kazanılacağına dair inançları üzerine yapmıştı.

Deniz egemenliğini sağlamadan kalıcı zaferi kazanamayacağını anlayan Almanlar, bir yıl sonra taktik değiştirerek düşmanları ile yıpratma savaşlarına girişti ve bu taktikle Rusya'nın savaştan çekilmesini sağladı. Ancak bu savaş hali, Avusturya'yı çöküşe sürüklediği gibi, ABD'nin desteğini alan İngiltere ve Fransa karşısında da Almanya'nın sonunu hazırladı. Almanların, ilk olarak Fransa’yı hızlı bir şekilde savaş dışına itmeyi amaçlayan Schlieffen Planı karşısında Fransızların taktiksel geri çekilmeleri Almanları yanılttı. Alman ordusunun ihtiyatsız bir şekilde ilerleyişini gören Paris komutanı General Gallieni, General Joffre'ye bu Alman ordularını Fransız ordusunun sol kanadı ile Paris'teki ordu ve İngiliz kuvvetleri ile ezmeyi teklif etti ve Fransız saldırısı ile Alman ordusu geri çekilmeye mecbur oldu. Tarihe Marne Zaferi olarak geçen bu savaşta Almanlar, Fransızların tamamen yenildiklerine inanmalarının getirdiği ihtiyatsızlığın cezasını çekti ve imha etmeyi planladıkları kuvvetler karşısında yenildiler. Alman Başkomutanı Moltke’nin, bu savaş sırasında, risk almayan tavrı; Fransızların düştüğü zor durumu anlayamaması ve karargâhının cepheden çok uzakta olması gibi sebeplerle Almanya'nın lehine ilerleyen savaşın, Fransız zaferi ile sonuçlanmasında etkili oldu.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Arıkan, Refik, I. Dünya Savaşı’nda Marne Cephesi ve Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girişi, VAKANÜVİS- Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Mart, 2016

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun