Mahmud Teymur

Mahmud Teymur
  • Meslek : Mısırlı yazar
  • Önem : Modern Mısır edebiyatı kısa hikâyeciliğinin önde gelen temsilcilerinden,
  • Doğum : 16 Haziran 1894 - Kahire
  • Ölüm : 25 Ağustos 1973 - Lozan, İsviçre
  • Başlıca Eserleri : Yuḥfaẓ bi’l-bûsṭa, el-Aṭlâl, Mektûb ʿale’l-cebîn, Şebâb ve ġāniyât, Żamîrü’l-ḥay, Dünyâ Cedîde, İntiṣârü’l-ḥayât, Nidâʾü’l-mechûl, Kleopatra fî ḥâni’l-Ḫalîlî, S̱elâs̱ Mesraḥiyyât, ʿArûsü’n-Nîl (1951), Ḳanâbil, Ḥavvâʾ el-ḫâlide, İbn Celâ, el-Müzeyyifûn, Eş

Dönemin kültür hayatının önemli şahsiyetlerinden Türk asıllı Ahmed Teymur Paşa’nın oğlu olan Mahmud Teymur babasının teşvikiyle daha küçük yaşta iken klasik eserleri okumaya başladı; hikâye ve piyes yazarı olan ağabeyi Muhammed Teymur ile halası şair Âişe İsmet Teymur da onun edebiyata yönelmesinde etkili oldu. Mahmud Teymur ilköğrenimini el-Medresetü’n-Nâsıriyye’de, ortaöğrenimini el-Medresetü’l-İlhâmiyye’de tamamladı. Lise yıllarında Mustafa Lutfî el-Menfelûtî’nin romantik üslûbundan etkilendi. Şiire yöneldiği bu yıllarda Lübnanlı ve Suriyeli Arap göçmenlerin Amerika’da kurdukları el-Mehcer adlı edebiyat ekolü onun üzerinde derin izler bıraktı. Orta öğreniminden sonra girdiği Yüksek Ziraat Okulu’nu yakalandığı tifo hastalığı yüzünden terk etmek zorunda kaldı. Bu sırada Avrupa’dan dönen ağabeyinin tesiriyle Batı edebiyatına yöneldi. Guy de Maupassant’ın ve Anton Çehov’un hikâyelerini okudu, özellikle Maupassant’dan etkilendi. Bir süre Kahire’de Adalet Bakanlığı’nda, ardından Dışişleri Bakanlığı’nda çalıştı. Daha sonra kendini tamamen yazarlığa vererek gerçekçilik akımının etkisi altında konusunu Mısır’ın mahallî özelliklerinden alan hikâyeler yazmaya başladı.

Mahmud Teymur, hikâyecinin görevinin hayatı bütün çıplaklığı ve gerçek yüzüyle yansıtmak olduğu görüşünden hareketle ilk üç hikâye kitabı olan eş-Şeyḫ Cumʿa ve ḳıṣaṣ uḫrâ, ʿAmmü Mitvellî ve eş-Şeyḫ Seyyid el-ʿAbîṭ’te Mısır’ın mahallî gerçeklerini dile getirdi. Edebî dergi ve gazetelerde yayımladığı hikâyelerini daha sonra kitap haline getirdi. Avrupa’da geçirdiği iki yıl içinde modern Avrupa edebiyatını tanıma fırsatını elde etti. Edebiyatta mahallî unsurların her şey demek olmadığını ve edebiyatta insanlığa hitap eden evrensel özelliklerin de bulunması gerektiğini öğrendi. Daha sonra yazdığı hikâyelerde insanlığın ortak sorunlarına ve psikolojik tahlillere yöneldi. Hikâyelerinde önceleri diyaloglarda halk diline yer veren ve bunu izlediği gerçekçi ekolün bir gereği sayan yazar, halk dilini kullanmayı tamamen bırakarak edebî dili savunmaya başladı. I. Fuâd Arap Dil Akademisi hikâye ödülünü kazanan Mahmud Teymur, Kahire Arap Dil Akademisi’ne üye seçildi. Akademinin Arap edebiyatı, Arap yazısının kolaylaştırılması, biyoloji ve ziraat komisyonlarında çalışmalar yaptı. 1962’de Mısır hükümetinin I. Derece İmtiyaz nişanına, ertesi yıl da edebiyat dalında devlet takdir ödülüne lâyık görüldü.
 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aytaç, Bedrettin, Mahmud Teymur, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, c.27, sf.386,387

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun