Lütfi Paşa

Lütfi Paşa
  • Kişiliği : Osmanlı devlet adamı, Veziriazam
  • Doğum : 1488? - Arnavutluk
  • Ölüm : 1563 - Dimetoka, Yunanistan
  • Eserleri : Tevârih-i Âl-i Osman, Âsafnâme

Arnavut kökenli bir devşirme olarak II. Bâyezid zamanında saraya alınan, Enderun’da tahsil gören, sancak beyi, beylerbeyi ve vezirlik gibi önemli görevlerde bulunan Lutfi Paşa, Osmanlı tarihi içerisinde önemli bir karakter olarak karşımıza çıkmaktadır. Korfu seferinde Osmanlı deniz kuvvetlerini kumanda eden Lutfi Paşa, Boğdan seferinde Mimar Sinan’ı padişaha takdim ederek, Türk mimarisinin en önemli ismi olan Mimar Sinan’ın tarih sahnesine çıkmasına vesile oldu. İki yıl boyunca veziriazamlık görevini icra eden Lutfi Paşa, çeşitli idari vazifeleri esnasında önemli görevler üstlenerek devlet adamlığını kanıtladı. Kanuni Sultan Süleyman döneminin ilk zamanlarında önce Kastamonu, ardından Aydın sancakbeyi oldu. Bu görevdeyken Rodos kuşatmasına katıldı. Viyana kuşatmasında da yer alan Lutfi Paşa, sonraki süreçlerde Tatvan’da Mimar Sinan’a gemiler inşa ettirip, seferler için istihbarat sağladı. Belirli süre Anadolu ve Rumeli’de beylikler yaptı. Veziriazamlığı sırasında Osmanlı – Venedik Savaşı’na son veren antlaşmanın imzalanmasında aktif rol oynayan Lutfi Paşa, görevinden azledildikten sonra hayatını telif ve araştırmalarıyla geçirmiş, devlet adamlığının yanı sıra yazdığı eserlerle de nam salmış bir şahsiyettir.

Devlet adamlığının yanında tarihçiliği ve şairliği ile de bilinen Lutfi Paşa, "meded" redifli bir şiirini Seh'i Bey tezkiresinde verdi. Âlim ve şairleri himaye ederek bilime ve sanata verdiği önemi ortaya koyan Lutfi Paşa, dönemin kadı dini düşüncesine sıkı sıkıya bağlı kaldı. Bahse konu olan bu durumu yazdığı eserlerde görülmektedir. Lutfi Paşa’nın faaliyetleri ve devlet idaresiyle alakalı bazı düşüncelerini kaleme aldığı Asafname adlı eserde görmek mümkündür. Buna göre müsadere uygulamasındaki haksızlıkları gidermeye çalıştığı, özellikle yetim malına müsadere ile el konulmasını önlediği, devlet hazinesine intikal eden malları yedi yıl süreyle emanette bekletip sahibi çıkmadığı takdirde hazineye kaydetme usulünü getirdiği anlaşılmaktadır. Devlet görevlerinin ardından araştırmayla geçen dönemlerinde hacca gitmek üzere yola koyulan Lutfi Paşa, hac dönüşü Dimetoka’daki çiftliğine kapanmış ve burada vefat etmiştir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Mehmet İpşirli, Lutfi Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, cilt.27, sf.234-236

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun