Lala Mehmed Paşa

  • Görev : Osmanlı Veziriazamı
  • Doğum : Bosna-Hersek, Yayça
  • Ölüm : 21 Haziran 1606 - İstanbul

Saraydaki hizmeti sırasında şehzadelerin eğitiminde görev aldığı için Lala unvanı ile anılan Mehmed Paşa Saatçi Hasan Paşa’nın yerine yeniçeri ağası oldu ve Sadrazam Sinan Paşa’nın çıktığı Avusturya seferine yeniçerilerle birlikte katılma görevi aldı. Sefer sırasında önemli görevleri başarıyla yerine getirdi. Tata Kalesi’nin geri alınması sırasında cesaretiyle takdir kazandı. Ferhad Paşa’nın kısa süren ikinci sadâreti sırasında Eflak olaylarıyla ilgilenmesinden dolayı Lala Mehmed Paşa, Budin civarındaki askere serdar tayin edilerek sınırın muhafazasıyla görevlendirildi. Arkasından tekrar sadrazam olan Sinan Paşa tarafından muhasara altındaki Estergon Kalesi’ne yardıma gönderildi; ancak çetin geçen mücadeleler esnasında birliklerinden ayrı düştü. Kaledeki askerlerin baskısı sonucu şehri anlaşma yoluyla Avusturyalılar’a teslim etti. Ardından Budin’de kalarak Yanık, Papa, Tata, Pespirim (Weszprim), Polata, Semartin gibi serhat kalelerinin muhafazasıyla görevlendirildi. Bu sıralarda kendisine vezirlik rütbesi de verildi. İbrâhim Paşa’nın serdarlığı sırasında mevcut görevine ilâveten serdarlık pâyesiyle Budin muhafazasına tayin edildi. Ardından Budin beylerbeyiliği Rumeli beylerbeyiliğine ilhak edilerek onun idaresine verildi.

Dönemin kaynaklarında kendisinden daima olumlu sıfatlarla bahsedilen Lala Mehmed Paşa Damad İbrâhim Paşa’nın vefatı üzerine serdar kaymakamı olarak ordunun idaresini üstlendi. Yemişçi Hasan Paşa’nın isteğiyle üçüncü vezirlikle Macaristan serdarı oldu. Baharla birlikte tekrar sefere çıkarak Estergon’a yöneldi. Önce etraftaki küçük kaleleri alıp Estergon’un savunma hatlarını zayıflattı. Otuz beş günlük çetin mücadelelerden sonra kaleyi teslim aldı. Böylece on yıl önce Lala Mehmed Paşa tarafından vire ile bırakılan kale yine onun tarafından vire ile ele geçirilmiş oldu. Çıkan bir emirle İran üzerine gitmesi istendi. Yüz yüze görüşülecek meseleler olduğunu belirterek mülâkat rica ettiyse de ricası geri çevrildi. Fakat padişah ısrarla yola çıkmasını istedi. Sonuçta sefere gitmekten başka çare olmadığını anlayınca dördüncü vezirlikle Murad Paşa’yı Macaristan serdarlığına tayin ettirip sefer hazırlıklarına başladı. Bu arada yakın adamları Derviş Paşa tarafından kendisinden uzaklaştırıldı. Yeniçeri Ağası Hüseyin Ağa Halep beylerbeyiliğine gönderildi. Yine yeğeni ve serhadde nüzül emini olan Kapıcıbaşı Mustafa Ağa Kastamonu sancak beyi yapıldı. Bu uygulamalar yüzünden mâneviyatı bozulmuş olarak Üsküdar’da otağını kurdu. Ancak burada üzüntüsünden felç oldu ve vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ak, Mahmut, Lala Mehmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, c.27, sf.71-73

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun