Kuba Mescidi

  • Tanım : Hz. Peygamberin hicreti sırasında Medine’den önce son durağı olan Kuba’da yapılan mescid
  • Önemi : Müslümanların hür ve güvenli bir ortamda yaptıkları umuma açık ilk mescid olması

İlk muhacirler, Resul-i Ekrem daha Medine’ye gelmeden Kuba’da Amr b. Avf oğullarına ait bir hurma kurutma yerini mescid haline getirmişlerdi. Resulullah Kuba’ya ulaşınca burayı genişleterek Kuba Mescidi’ni bina etti. Salim’in imamlık yaptığı kişiler arasında Hz. Ebu Bekir, Ömer, Ebu Seleme el-Mahzumi, Zeyd ve Amir b. Rebia’nın da sayılması, Hz. Peygamber ve Ebu Bekir’in burada kaldığı süre içinde veya bir süre daha onun bu göreve devam etmiş olduğunu göstermektedir. Taberani’nin bir rivayetine göre Kubalılar, Resulullah’tan bir mescid yapmasını talep edince Hz. Peygamber orada bulunan sahabeden birinin devesine binmesini istemiş, önce Hz. Ebu Bekir binmiş, deve kalkmamış, ardından Hz. Ömer binince deve yine kalkmamış, bu sırada Kuba’ya ulaşmış olan Hz. Ali binince deve kalkıp yürümüş, Resul-i Ekrem, Hz. Ali’ye devenin yularını serbest bırakmasını söylemiş ve mescidin onun etrafında dolaştığı arsaya yapılmasını istemiştir. Mescidin ortalarına isabet eden bir mekan daha sonraları ‘’devenin çöktüğü yer’’ olarak anılmıştır. Resul-i Ekrem’in burada dört gün gibi çok kısa bir süre kaldığına dair rivayetler de vardır.

Mescidin ilk hali kare şeklinde bir düzlüğü çevreleyen dört duvardan ibaretti. Arsa hazırlandıktan sonra temele ilk taşı bizzat Hz. Peygamber koymuş, ardından sırasıyla Hz. Ebu Bekir, Ömer, Osman ve diğerlerinin taşlarını koymalarını istemiştir. Bu uygulama devlet başkanlarının ilmi, dini ve milli nitelikli yapıların temeline ilk harcı koyma geleneğinin başlangıcı olarak görülmektedir. Hz. Peygamber, muhtemelen kıblenin Kabe’ye çevrilmesinden (623) sonra Kuba Mescidi’ni yeniden inşa etmiş ve bu sırada ön duvar ve ona paralel dizilen yedi sütun üstüne bir tavan yapılmıştır. Mescidin Ammar b. Yasir tarafından tamamlandığı ve bu sebeple onun İslam’da ilk mescidi bina eden kişi olarak anıldığı söylenir. Hz. Peygamber’in Medine’de bulunduğu zamanlar cumartesi, bazen da pazartesi günleri ve ramazanın 17. günü Mescid-i Kuba’ya giderek namaz kıldığına dair rivayetler zikredildiği gibi onun mescid’te sürdürülen öğretim faaliyetine de katıldığı bilinmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Algül, Hüseyin, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2004, cilt 29, sayfa: 279 – 280

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun