Köprülü Kütüphanesi

Köprülü Kütüphanesi
  • Kuruluş Tarihi : 1678
  • Kuran Kişi : Fâzıl Mustafa Paşa
  • Yer : İstanbul- Divanyolu

Son derece kıymetli ve nadir eserler bulunan Köprülü Kütüphanesi, devlet adamlığı yanında ilmî konularda da söz sahibi olan Fâzıl Ahmed Paşa’nın katkılarıyla seçkin bir koleksiyona sahipti. Bu kütüphanedeki Arapça, Türkçe ve Farsça nadir eserlerin yanında birçok meşhur âlimin müellif hattı eserleri de mevcuttu.17. yüzyılın sonlarına doğru, yeni bir kütüphane türünün ortaya çıktığı görülür. İşleyiş bakımından diğer kütüphanelerden farklı olmayan, ancak değişik bir bünyeye sahip bulunan bu tür kütüphanelerin en belirgin özelliği, bir külliyeye bağlı olmaksızın müstakil bir binada kurulması ve kütüphanede görevlendirilen ve başka bir işle uğraşmaması istenen personeline daha fazla ücret verilmesiydi. Diğer bir özellikleri de zamanla bu kütüphanelerde daha öncekilerde pek görülmeyen öğretim ve ibadet gibi değişik bir faaliyetin ortaya çıkmasıydı. Köprülü Mehmed Paşa 1661’de öldüğünde külliyesinin ancak medrese, hamam ve türbe bölümünü bitirebildi. Oğlu Fâzıl Ahmed Paşa babasının vasiyetine uyarak külliyeyi tamamlamaya çalıştı, kitap meraklısı olduğundan babasının kitapları ile kendi kitaplarından oluşan zengin koleksiyonu yerleştirmek için babasının türbesinin yakınındaki müstakil kütüphane binasını yaptırdı. Fâzıl Ahmed Paşa’nın da genç yaşta ölümüyle kütüphanenin kuruluş işlemleri aksadı. Ancak Fâzıl Mustafa Paşa’nın düzenlettiği vakıf senediyle resmen kurulabildi.

Köprülü Mehmed Paşa’nın kütüphanesine vakfettiği kitapların üzerinde ölüm yılı olan 1661 tarihini taşıyan vakıf mührü vardır. Fâzıl Mustafa Paşa’nın hazırlattığı vakfiyede sadece kütüphaneye özel bir personel kadrosunun olduğu görülür. Vakıf kütüphanelerinde görülen en büyük kitap artışı Köprülü Kütüphanesi’nin kurulmasıyla gerçekleşti. Bu kütüphanenin kuruluşunda mevcut kitap sayısı 2000’in üstünde bulunmaktaydı. Vakfiyede kütüphanenin açık olacağı günler üçe çıkarıldı ve çalışma saatleri de “güneşin doğuşundan ikindiye kadar” şeklinde düzenlendi. Daha sonraki yıllarda da Köprülü Kütüphanesi’ne aile fertleri tarafından kitap bağışlandı. Köprülüzâde Hâfız Ahmed Paşa, yaklaşık 500 kadar kitabını bu kütüphaneye vakfetti. Köprülü Kütüphanesi’nin mütevellisi Köprülüler ailesinden Mehmed Âsım Bey de Köprülü Kütüphanesi’ne 350 kitapla yeni gelir kaynakları vakfetti. Mehmed Âsım Bey, vakfiyesinde belirttiğine göre kütüphanede medrese öğrencilerinin çokça kullandıkları bazı kitapların eksik olduğunu gördü ve bu kitaplardan satın alarak kütüphaneye koydu.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Erünsal, İsmail E., Köprülü Kütüphanesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 26, 2002, s:257-258

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun