Köprülü Külliyesi

  • Yer : İstanbul
  • Yapılış Tarihi : 1662
  • Yaptıran Kişi : Köprülü Mehmed Paşa
  • İçinde bulunan yapılar : Dershane-mescid (dârülkurrâ), medrese odaları (dârülhadis), dükkânlar, çeşme, türbe ve sebilden, vezir hanı, kütüphane,

XVII. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen bir külliyenin içince vakfiyesinde “Dârülkurrâ-i latîfe” olarak bahsedilen yapı medresenin dershanesi olup aynı zamanda dışa açık bir mescittir. Divanyolu Caddesi ile Peykhâne Sokağı’nın kesiştiği köşede yer alan yapı kesme köfeki taşından inşa edildi. Caddenin 1871 yılında genişletilmesi esnasında kapı önündeki revak kaldırılmış ve iki yıl sonra kapı yenilendi. Yapıda barok üslûbunda yapılmış olan mermer mihrap yer aldı. Yapının içi yakın zamanda yenilenerek kalem işleriyle süslendi. Peykhâne sokağı üzerinde yer alan ve üstte sivri kemerli olarak düzenlenen, altta ise yuvarlak kemerli açıklığa sahip bulunan kapı ile medresenin revaklı avlusuna geçilir. Yapıda bugün dokuzu tam, biri yarım olmak üzere toplam on oda bulunur. 1869 yılında faal durumda olduğu anlaşılan medrese 1894 depreminde zarar gördü. 2 Eylül 1914 tarihinde yapılan bir tespitte kısmen tamire ihtiyacı olduğu halde faaliyetine devam ettiği, 1 Ocak 1919 tarihli diğer bir tespitte ise yangınzedeler tarafından işgal edilmiş olduğu belirtildi. Son yıllarda medrese tamir edilerek Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı’na tahsis edildi.

XIX. yüzyılın zevkine uygun olarak ele alınan bugünkü yapı sekizgen planlı olup mukarnas başlıklı sütunların taşıdığı atnalı biçiminde kemerli cephelere sahip açık bir türbedir. Türbede Köprülü Mehmed Paşa, Ayşe Hanım ve Fâzıl Ahmed Paşa medfundur. Külliyenin Peykhâne sokağına bakan cephesi üzerinde medrese avlusuna açılan kapının sağında üç, solunda bir olmak üzere toplam dört adet dükkân bulunur. Girişlerin karşısında vaktiyle birer ocak nişi bulunmaktaydı. Medresenin doğusunda Divanyolu Caddesi üzerinde ve II. Mahmud Türbesi’nin karşısında yer alan yapı İstanbul’daki ilk bağımsız kütüphane binasıdır. Külliyenin bânisi Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa’nın 1661 yılında vefatı üzerine oğlu Sadrazam Fâzıl Ahmed Paşa tarafından 1676 ölümünden önce yaptırılarak külliyeye dahil edildi. Çemberlitaş’ta Vezirhanı Caddesi üzerinde yer alan han da Sadrazam Fâzıl Ahmed Paşa tarafından yaptırılarak külliyeye dahil edildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çobanoğlu, Ahmet Vefa, Köprülü Külliyesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 26, 2002

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun