Kölemen Abdullah Paşa

Kölemen Abdullah Paşa
  • Meslek : Askeri komutan, Harbiye nazırı
  • Doğum : 1851 - Trabzon
  • Ölüm : 1937 - İzmir

Osmanlı Devleti müşiri ve Harbiye nazırı olan Abdullah Paşa Trabzon’da dünyaya geldi. Mısır ordusu süvari miralaylığında bulunan babası Rüstem Bey, Türk Kölemenleri’nden olduğundan dolayı Abdullah Paşa Kölemen lakabını aldı. Mekteb-i Sultani’yi bitirdikten sonra Harbiye’ye giren Abdullah Paşa, kurmay yüzbaşı olarak 1881 yılında orduda görev aldı. Hicaz ve Mısır’da önemli askeri vazifelerde bulundu ve ardından İstanbul’a dönerek Erkan-ı Harbiye Mektebi’nde öğretmenlik yaptı. Öğretmenlik görevini icra ettiği dönemde aynı zamanda Von der Goltz Paşa’nın tercümanı ve yardımcısı oldu. Viyana askeri ataşeliğine tayin edildikten sonra feriklik rütbesine yükseldi ve Anadolu’daki Ermeni isyanını bastırmakla uğraştı. Takip eden süreçte de Musul valiliğine getirildi. Çeşitli devlet görevlerinin ardından birçok defa geçici elçilik göreviyle yurt dışında bulundu.

Rütbesi 1904 yılında Mabeyn Erkan-ı Harbiye reisi olarak müşirliğe yükseltildi. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Dördüncü Ordu kumandanı oldu. 1910 yılında askeri alandaki yükselişi sekteye uğradı ve rütbesi birinci ferikliğe indirildi. 1911 yılında da yeni kurulan kolordu teşkilatı nedeniyle birinci redif müfettişliğine getirilince istifası kaçınılmaz oldu, ancak bir süre sonra Arnavutluk’ta toplanan ordunun komutanlığına ardından da Anadolu Garp Ordusu kumandanlığına getirildi. Askeri kariyerinde tekrardan yükselmeye başlayan Abdullah Paşa, Balkan devletlerine karşı savaş ilan edilmesi fikrine katılmadığı halde, Doğu Trakya Şark Ordusu kumandanlığını gönülsüzce üstlendi. 1912 yılında meydana gelen savaşta Bulgarlar karşısında Lüleburgaz ve Kırklareli’nde başarısızlığa uğrayarak Çatalca’ya geri çekilmesinin ardından emekliye sevk edildi. Mütareke yıllarında Sadrazam Tevfik Paşa kabinesinin Harbiye nazırlığına getirildi, ancak çok geçmeden bu görevden ayrıldı. Ömrü askeri sahada geçen Kölemen Abdullah Paşa İzmir’de vefat etti.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

…, Kölemen Abdullah Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt.1, sf.128

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun