Koca Sinan Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Doğum : 1520 ? - Luma yahut Delvine ?
  • Ölüm : 4 Nisan 1596
  • Unvanı : Koca , Yemen , Tunus fatihi

III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde beş kere sadarette bulunmuş, kendine has kişiliği, adamları, serveti ve vakıfları ile şöhret kazanan Sinan Paşa, küçük yaşta devşirilerek kendisinden önce saraya alınan ağabeyi Ayas Paşa’nın yardımıyla Enderun’a girdi. Ağabeyinin sayesinde kısa sürede yükselerek Kanuni Sultan Süleyman’ın çaşnigir başısı oldu. Daha sonra Malatya sancak beyliğiyle saraydan çıktı; ardından Kastamonu, Gazze ve Nablus sancak beyliklerinde bulunduktan sonra Erzurum, Halep ve Mısır beylerbeyi oldu. Mısır beylerbeyiliği sırasında karşı karşıya kaldığı en önemli mesele Yemen’de İmam Mutahhar’ın isyanıdır. Yemen isyanının görüşüldüğü Kahire’de toplanan bir divanda Sinan Paşa, ağabeyi Ayas Paşa’nın katlinden sorumlu gördüğü Lala Mustafa Paşa ile anlaşmazlığa düştü ve onu azlettirerek Yemen serdarlığının vezaret payesiyle kendisine verilmesini sağladı. Yemen’e varan paşa önce buradaki Kahire Kalesi’ni aldı, ardından Aden ve civarını, San’a’yı, Kevkeban’ı ele geçirdi. Mekke ve Medine’yi ziyaret edip hacı olan paşa ardından Kahire’ye görevine döndü. Kısa bir süre sonra Kubbe vezirliğine yükseldi. Tunus’un 1572 yılında İspanyol donanması tarafından ele geçirilmesi üzerine Sinan Paşa burayı geri almak için hazırlanan Osmanlı kuvvetlerinin serdarlığına tayin edildi.

Otuz üç günlük kuşatma sonunda Tunus’a yeniden hakim olundu ve Sinan Paşa bu başarısı üzerine dördüncü vezirliğe yükseltilerek “Tunus fatihi” unvanını aldı. İki yıldan fazla süren bu ikinci sadaretinde birçok önemli icraatta bulundu, özellikle Şah Abbas’ın barış isteği kabul edilerek 1578’den beri süregelen savaşlara son verildi. Bu dönemde önemli bir problem haline gelen sikke tashihi konusunda verimli çalışmalar yapıldı, maden ocakları etkili bir şekilde işletildi, yeni darphaneler kuruldu. Sinan Paşa’nın üçüncü sadaretinde en önemli olay, Avusturya’ya karşı yeni bir sefer açılması ve böylece 1606 yılına kadar sürecek olan uzun bir savaş döneminin başlamasıdır. Dördüncü sadareti sırasında ara verilen Avusturya savaşlarına yeniden başlandı. Son sadareti sırasında ise bizzat III. Mehmed’in ordunun başında sefere gitmesini teşvik etti. Hazırlıkların sürdüğü bir sırada Sinan Paşa hastalandı, Divan toplantılarına gelemedi, birkaç gün sonra da hayatını kaybetti. Başta İstanbul olmak üzere Arabistan ve Balkanlar’da pek çok medrese, cami, imaret, sebil, darülkurra, han, hamam tesis edip bunlara önemli miktarda gelir tahsis etmiştir. İstanbul’da Divanyolu üzerinde bugün çeşitli dernek ve kültür kurumunun merkezi olarak kullanılan külliye, sebil ve türbesi ziyarete açık bulunmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İpşirli, Mehmet, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2002, cilt 26, sayfa: 137 – 139

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun