Koca Mehmed Ragıp Paşa

  • Meslek : Osmanlı sadrazamı, diplomat, şair
  • Asıl Adı : Mehmed
  • Doğum : 1698 - İstanbul
  • Ölüm : 7-8 Nisan 1763 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Münşeât-ı Râgıb, Fethiyye-i Belgrad, Tahkīk ve Tevfîk, Dîvân-ı Râgıb, Mecmûa-i Râgıb Paşa, Aruz Risâlesi, Tercüme-i Matla-ı Sa‘deyn, Tercüme-i Ravzatü’s-safâ

Sadece iyi bir devlet adamı olarak değil nükteleri, zengin kitaplığı ve hukuk bilgisi bulunan Ragıp Paşa, Hoca Sâlih Efendi’den Farsça öğrendi, Yûsufefendizâde’den sülüs ve nesih eğitimi aldı. Kitâbet, inşâ, hesap ve defter usullerini öğrendiği Defterhâne’de kendisine “Râgıb” mahlası verildi. Ordu riyâseti vekilliği görevine kadar yükseldi, Şah Tahmasb ile yapılacak bir müzakereye kâtip olarak katıldı. İki yıl sonra kısa bir süre Revan defterdarı oldu. Revan muhassıla devredildiğinde İstanbul’a çağrıldı ve cizye muhasebeciliği görevine getirildi. Ardından Bağdat Valisi Ahmed Paşa maiyetinde riyâset ve defter emaneti vekâletlerine memur edildi. Ertesi yıl atlı mukabelesi pâyesini kazanarak Bağdat defterdarlığına tayin edildi. O sıralarda Herat’ta bulunan Nâdir Şah’a elçi gönderildi. Bağdat’ın yedi ay süren zorlu kuşatmadan kurtarılmasındaki başarıları sebebiyle kendisine maliye tezkireciliği ihsan edildi. Reîsülküttaplık makamına getirildi. Pek çok devletle görüşmelerin yürütüldüğü, Osmanlı diplomasi tarihinin en parlak dönemlerinden biri olarak kabul edilen bu dönemde bürokraside de bazı düzenlemelere gidildi.

Şairliği ve sohbetleriyle de İstanbul’a ve Osmanlı kültürüne katkıda bulun Ragıp Paşa. Memlük beylerinin yönetimindeki etkisini kırmaya yönelik idarî değişiklikler yapmaya çalışırken bir suikastten güçlükle kurtuldu. Eyaletlerdeki başarılarıyla dikkat çeken Ragıp Paşa emîr-i haclık görevi de uhdesinde bulunmak kaydıyla Halep’ten Şam’a tayin edildiyse de bu göreve başlamadan ertesi gün yapılan divan toplantısında vezîriâzamlığa getirilince İstanbul’a döndü ve iki gün sonra III. Osman’ın huzuruna çıkarak sadâret mührünü aldı.
Çeşitli ekonomik önlemler yanında Ragıp Paşa askerî alanda da önemli ıslah çalışmalarında bulundu. Para piyasalarını elden geçirip maliyeyi sıkı kontrol altına alarak gelirleri yükselttiğinden askerlerin maaşlarının düzenli ödenmesini sağladı. Sadâreti döneminde Râgıb Paşa memleketin ve İstanbul’un imarına, ıslahına önem verdiği gibi günümüzün şehircilik anlayışına uygun önemli bir adım attı ve Macar mühendisi Reben’in şehrin birçok yerine ait haritalar çıkarmasına izin verdi. Vefat etmeden önce son günlerini İstanbul Koska’da bir külliye yaptırarak geçirdi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aydıner, Mesut, Ragıp Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2007, c.34, sf. 403- 406

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun