Karlofça Antlaşması

  • Tarih : 26 Ocak 1699
  • Önem : Osmanlı Devleti'nin toprak kaybettiği ilk antlaşma. Osmanlı Devleti bu antlaşmayla gerileme dönemine girdi

Osmanlı tarihinde gerileme döneminin başlangıcı olarak kabul edilen Karlofça Antlaşması, Osmanlıların Viyana Kuşatması’yla başlayıp on altı yıl kadar süren çok cepheli savaşları sona erdiren antlaşmadır. 16 yıl süren bu savaşlar Osmanlı Devleti’nde çok önemli iktisadi problemlerin yaşanmasına neden oldu. Savaşın en önemli aktörlerinden birisi olan Avusturya İspanya veraseti sebebiyle Fransa ile çıkması muhtemel yeni bir savaş öncesinde barıştan yana bir politika takip ediyordu. Aynı düşünce savaşlardan pek fazla umduğunu bulamayan Venedik için de geçerli olup, Avusturya’ya uyarak barış yapmak istiyordu. Rusya ve Lehistan da barışa pek gönüllü olmasalar da yalnız kalacakları düşüncesi ile belli şartlar ileri sürerek barış yapmayı kabul etti. Bu şekilde uzun süren görüşmeler sonucunda Osmanlı tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olan antlaşma Pek çok açıdan Osmanlı Devleti için önemli yenilikler ve ilkler taşıdı. Osmanlılar ilk kez müzakere ederek bir antlaşma imzaladılar. Daha önce kendi istediklerini dikte ettiren Osmanlı Devleti ilk kez masa başı diplomasi ile tanışmış oldu.

Karlofça antlaşmasında Osmanlı Devleti tarihinde ilk kez bir antlaşma için arabulucu kullanmak zorunda kaldı. Bu anlamda Karlofça Antlaşması Osmanlı İmparatorluğu’nun yenilgisinin ilk resmi belgesi ve Hristiyan Avrupa devletleri ile Osmanlı Devleti arasında yapılan en önemli ve dikkat çekici antlaşmalardan biridir. Antlaşmada Osmanlı yetkililerinin herkese eski topraklarının verilmesi ilkesini savundukları ve görüşmeler sonucunda bunda önemli ölçüde başarılı olduklarını belirtmektedir. Antlaşma ile Osmanlı Devleti ilk kez sınırlarını belirli bir bölgeye göre değil, egemenlik kavramının tek bir sınır çizgisi ile ifade edilebileceğini öğrendi. Ayrıca antlaşma ile Osmanlı Devleti ilk kez Rus Çarı’nın imparatorluk unvanını kabul etmek zorunda kaldı. Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin saldırgan politikaları sona ererken, yerine savunma ve diplomasi ağırlıklı bir politika aldı. Osmanlı reayası olan Katoliklere mezhep özgürlüğü tanınması Avusturya’nın Osmanlı iç işlerine müdahale hakkı elde etmesini sağladı. Venedik’e verilen önemli topraklar Osmanlı Devleti’nin Ege denizindeki hâkimiyetini azaltırken, yine Lehistan’a verilen topraklar ve haklar nedeniyle Kazaklar üzerindeki egemenlik haklarını kaybetti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Abdülkadir Özcan, Karlofça, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2001, c.24, s.504-507

Uğur KURTARAN, Karlofça Antlaşması’nda Venedik, Lehistan Ve Rusya’ya Verilen Ahidnamelerin Genel Özellikleri ve Diplomatik Açıdan Değerlendirilmesi, Tarih Araştırmaları Dergisi, cilt 35, 2016

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun