Kariye Müzesi

Kariye Müzesi
  • Yapıldığı dönem : Bizans dönemi
  • Camiye Dönüştüren Kişi ve Tarihi : Vezir Hadım Ali Paşa - 1511
  • Müzeye Dönüştürülme Tarihi : 29 Ağustos 1945

İstanbul’un geç dönem Bizans kiliselerinden en önemlisi olan Khora Kilisesi, Osmanlı döneminde camiye, Cumhuriyet döneminde ise müzeye dönüştürüldü. Yapım tarihi tam olarak bilinmeyen ancak tahmini 6. yüzyılda yapıldığı düşünülen Khora Kilisesi’nin kutsal sayılan bir mezarlık alanında kurulmuş olduğu, manastırın kurulmasından sonra da bölgenin ve manastırın önemli bazı kişilerin gömü alanı olarak kullanılmaya devam ettiği bilinmektedir. Bugün “Kariye Camisi” ya da “Kariye Müzesi” olarak anılan yapı, Bizans İmparatorluğu’nda Khora Manastırı’nın kilisesi idi. Bu kilise, Bizans devrinde büyük bir yapılar topluluğu merkezini oluşturmaktaydı. İstanbul’da Edirnekapı semtinde yer alan yapı, halen ayakta duran Theodosius surlarına yaklaşık yüz metre uzaklıkta, eski kentin (bugün Tarihi Yarımada olarak adlandırılan sur içinin) kuzeybatı ucunda, Haliç’e bakan yamaçlarındadır.

Tarihe meydan okurcasına dimdik ayakta duran yapı, tarihsel süreç içerisinde defalarca küçüklü-büyüklü onarımlar gördü. En büyük değişiklik II. Andronikos Palaiologos döneminin önemli figürlerinden biri olan Theodoros Metokhites tarafından gerçekleştirildi. 9. yüzyılda Suriye-Filistin bölgesinden gelen Synkellos’la parlak dönemini yaşayan manastır, 11. yüzyıla gelindiğinde I. Aleksios Komnenos’un eşinin annesi Maria Doukaina tarafından genişletildi. 13. yüzyıla gelindiğinde manastır, Latin işgalinin ardından bazı patriklere ev sahipliği yaptı ve Blakhernai Sarayı’na yakın oluşu nedeniyle çok fazla önemli konuğun ağırlanmasında kullanıldı. Süreç içerisinde değişime uğramaya devam eden kilise 1511’de Vezir Hadım Ali Paşa tarafından camiye dönüştürüldü. Cumhuriyet döneminde de üzerinde önemli restorasyon çalışmaları yapılan Kariye Cami ya da Bizans dönemindeki adıyla Khora Manastırı 1945 yılında müzeye dönüştürüldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Esra Güzel Erdoğan, Khora Manastırı Kilisesi(Kariye Müzesi) Bir Yapım Öyküsü, İstanbul Sosyal Bilimler Dergisi, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun