Kara Kemal

Kara Kemal
  • Meslek : Türk siyaset adamı
  • Önem : İttihat ve Terakki döneminde Milli İktisat politikası uygulayıcılarından
  • Doğum : 1868 – İstanbul
  • Ölüm : 29 Temmuz 1926 - İstanbul

İttihat ve Terakki’nin “Milli İktisat” politikası uygulamalarında önemli görevlerde bulunan Türk siyaset adamı Kara Kemal İstanbul’da dünyaya geldi. Yetersiz ve düzensiz bir eğitim gören Kemal, Gizli İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne girdi. Teşkilat-ı Mahsusa’ya bağlı olarak Balkanlar’da komitacılık yaptı. II. Meşrutiyet’ten sonra İttihat ve Terakki yönetiminin ulusal bir ekonomi kurma anlayışına uygun olarak, ticari yaşamı azınlıkların egemenliğinden kurtarmaya yönelik çalışmalar yaptı. Anadolu Milli Mahsulat Anonim Şirketi, Milli Emekçi Anonim Şirketi gibi şirketlerin kurulmasına öncülük etti. Esnafı örgütledi. I. Dünya Savaşı sırasında İstanbul’un yiyecek gereksinimini sağlamak amacıyla fırınlar açtırdı. Tüketim kooperatifleri kurdurdu. Milli İktisat Bankası oluşturulması için çalıştı. Bu arada İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde de yükselerek Merkez-i Umumi tarafından İstanbul murahhası olarak görevlendirildi. 1918 yılında dört ay kadar iaşe nazırlığı yaptı.

Mondros Mütarekesi’nden sonra Kasım 1919’da Kara Vasıf, Baha Said, Kut Halil Paşa, Adnan Adıvar gibi tanınmış İttihatçılar’la birlikte Karakol Cemiyeti’nin kurulmasına katıldı. Silahlı bir örgüt olan ve Hamallar Cemiyeti gibi esnaf cemiyetlerinden yardım gören Karakol Cemiyeti’nin kuruluş amacı, intikam eylemlerine girişen Ermeni ve Rum komitacılarını karşı eylemlerle etkisiz hale getirmekti. Bu arada Anadolu’ya silah ve yardım kaçırma işlerini de üstlendi. Anadolu’daki Kuvayi Milliye kuvvetleriyle bağ kurmak istedi. Mustafa Kemal Paşa’nın yörüngesiyle Karakol Cemiyeti dağıtıldı ve üyeleri Müdafaa-i Milliye örgütüne katıldı. Kara Kemal bundan sonra da İstanbul’da gizli çalışmalarını sürdürdü. Bunun üzerine İngilizler tarafından Malta Adası’na sürüldü. Sürgün sonrası İstanbul’a dönerek ticaret yaptı. Aktif siyasetin dışında kalmakla birlikte yeni Cumhuriyet yöneticilerinin karşısında bir tutum aldı. 1926 yılında İzmir’de Mustafa Kemal Paşa’ya karşı düzenlenen suikast girişimiyle ilgili görülerek gıyabında yargılandı ve idama mahkum edildi. İstanbul’da saklanırken izinin bulunduğunu anlayınca intihar etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ercan Tatar, Milli İktisat ve Kara Kemal, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 2007

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun