Kadı Burhaneddin

  • Kişilik : Kadı Burhaneddin Devleti'nin kurucusu, Devlet adamı, Şair
  • Doğum : 8 Ocak 1345
  • Ölüm : Temmuz 1398
  • Başlıca Eserleri : İksîrü’s-sa’âdât fî esrâri’l-ibâdât, Tercîhu’t Tavzih, Divan

Kılıcı kadar kalemi de güçlü olan Kadı Burhaneddin’in asıl adı Ahmed olup, dönemin Kayseri kadısı Şemseddin Muhammed’in oğludur. Babasının gözetiminde küçük yaşlardan başlayarak sıkı eğitim almaya başlayan Kadı Burhaneddin, Arapça, Farsça, lügat, hat, hesap ve mantık derslerinin yanında ilerleyen süreçlerde fıkıh, hadis, tesfir, akli ve nakli ilimlere yönelik eğitimler aldı. Spora da oldukça düşkün olduğu için ata binmek, kılıç kullanmak ve ok atmak gibi faaliyetlerde bulunurdu. 19 yaşında hacca gitti ve hacdan dönerken babasının Suriye’de vefat etmesi üzerine bir yıl kadar Halep’te kalarak yine ilmi faaliyetlerde bulundu. Kayseri’ye döndüğünde ise Eretnaoğlu Mehmed Bey tarafından şehrin kadılığına tayin edildi ve onun kızıyla evlendi.

İlerleyen dönemlerde vezirlik makamını elde eden Kadı Burhaneddin, vezirliği sırasında beyliği tamamen kendi kontrolü altına almaya çalıştı. Alaeddin Bey bundan rahatsız oldu ve onun nüfuzunu kırmak istedi. Ancak mücadeleyi kazanan Kadı Burhaneddin idari ve askeri yetkileri de ele geçirdi ve kendisine "melikü'l-ümera" unvanı verildi. Eretnaoğulları Beyliği'ne son veren Kadı Burhaneddin kendi adını taşıyan yeni bir devlet kurdu. Hakimiyet sahasını genişletmek için Karamanoğulları, Memlükler, Osmanlılar ve bazı beyliklerle savaştı. Naibliği dışında on yedi yıl hüküm süren Kadı Burhaneddin, Timur'un kendisinden çekindiği devrin önemli hükümdarlarından biri olarak tarihe geçti. Kaynaklar onu sağlam karakterli, yetenekli, alim, adil, zeki, ilim adamlarını himaye eden, aynı zamanda iyi bir asker ve cesur bir hükümdar olarak tanıtmaktadır. Lider karakteri kadar edebiyatçı kişiliğiyle de tarihte yer edindi. Bir sȗfȋ olmamakla birlikte tasavvuf kültürü atmosferinde yetişen bir isim olarak Kadı Burhaneddin, Divan’ında irfȃnȋ derinliğe sahip bir şahsiyet olarak gözükmektedir

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Hatice Ören, Kadı Burhaneddin, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2001, citl.24, sf.75-76

Abdülkerim Özaydın, Kadı Burhaneddin, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2001, citl.24, sf.74-75-77

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun