Johann Jakob Reiske

Johann Jakob Reiske
  • Meslek : Şarkiyatçılığın öncülerinden, İslâm nümismatiğinin kurucusu, Grek ve Bizans uzmanı
  • Doğum : 1716-Saksonya-Zörbig
  • Ölüm : 1774

Yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Jakob Reiske bir yetimhanede büyüdü. Zor şartlar altında Zörbig ve Halle’de ilk ve orta öğrenimini bitirdikten sonra girdiği Leipzig Üniversitesi’nde klasik diller ve Grek edebiyatı okudu. Öte yandan kendi çabalarıyla Arapça öğrendi. Okurken Şehâbeddin İbn Arabşah’ın Timur biyografisi üzerinde çalıştı, bir Hermes risâlesini ve Harîrî’nin el-Maḳāmât’ından 26. makāmeyi Latince’ye çevirdi. Diplomasını aldıktan sonra Leiden’e gitti. Doktorasını tamamladıktan sonra bir takım pürüzlerle karşılaştı. Doktora tezinde kullandığı bazı ifadeler yüzünden dönemin önde gelen teologları tarafından materyalist olmakla suçlandı. Bu durum onun üniversitede görev almasına da tesir etti. Bu dönemde Latince ve Yunanca dersleri vererek ve Latince’ye tercümeler yaparak geçimini sürdürdü. Ardından İslâm tarihine giriş niteliğindeki eseri Prodidagmata’yı Saksonya kralının oğlu Friedrich Christian’a sundu ve bu sayede profesör unvanı kazandı. Vereme yakalanarak vefat etti.

XVIII. yüzyılda Avrupa’da yetişen en önemli Arap dili ve edebiyatı araştırmacısı ve şarkiyatçılığın öncülerinden olan Reiske yaptığı çalışmalarla İslâm nümismatiğinin kurucusu kabul edildi. Eserlerinde sıkça aydınların dünyaya açılma ve yabancı kültür ve medeniyetleri tanıma eğilimini dile getirdi. Fakat onun bu yaklaşımı İslâm’ı ve İslâm kültürünü yüceltir nitelikte görüldü ve ilmî tavrıyla kilise çevrelerinin düşmanlığını kazandı. Bu durum, hayatının büyük bir kısmında karşı karşıya kaldığı maddî güçlüklerin sebebi olarak görüldüğü için kendisine “Arap edebiyatı şehidi” denildi. Arap edebiyatı ile ilgili çalışmaları çoğu zaman iltifat görmek bir yana önünü tıkayan engel haline gelince Grek ve Bizans edebiyatına yöneldi. Bu alanda da oldukça önemli eserler kaleme alan Reiske’nin çalışmalarının bir kısmı kendisi tarafından bir kısmı ise vefatının ardından eşi Ernestine Christine Reiske tarafından bazı eklerle birlikte neşredildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Görgün, Hilal, Johann Jakob Reiske, Diyanet İslam Ansiklopedisi,  2007, c.34, sf.544-545

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun