Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Sartre
  • Meslek : Felsefesi, yazar, Varoluşçu felsefenin önemli isimlerinden
  • Doğum : 1905
  • Ölüm : 1980
  • Başlıca Eserleri : Varoluşçuluk, Varlık ve Hiçlik, Bulantı

Varoluşçuluğun babası Jean-Paul Sartre kurgusal eserleri, filmleri, politik aktivizmi, aşk ilişkileri ve provokatif felsefi ile Batı Avrupa’da son derece önemli bir yere sahiptir. Paris’te doğan ve felsefe doktorasını da aynı şehirde tamamlayan Sartre ömrü boyunca sürecek bir ilişkisinin olduğu Simone de Beauvoir ile burada tanıştı. İki yıl Almanya’da çalıştıktan sonra Fransa’ya dönüp 1938’de yayımlanan “Bulantı” isimli varoluşçu romanını yazmaya başladı. II. Dünya Savaşı sırasında Fransız ordusuna alındı, fakat Almanlara esir düştü. Dokuz ay Nazi kampında kaldı. Daha sonra sağlık sorunları nedeniyle serbest bırakıldı. Savaşın kalan döneminde Nazi karşıtı entelektüellerin çıkarttığı yeraltı dergilerine ve organizasyonlara katıldı. Komünizmi benimseye Sartre, 1943 yılında varoluşçuluğun temel eserlerinden biri olan “Varlık ve Hiçlik” isimli eseri yazdı.

Varoluşçuşuk, özellikle Friedrich Nietzche gibi Avrupalı filozoflardan etkilenmişti. Platon’dan beri kalan klasik Batı felsefesini reddediyordu. İsmini, ünlü “Varoluş özden önce gelir” sloganından aldı. Varoluşçular insanların kendi hayatlarını yaratabildiklerini ve onları tanımlayan hiçbir metafizik ya da dini formun olmadığını savunuyordu. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Sartre ve Albert Camus en önemli iki Fransız varoluşçusu olarak isim yaptılar. Sartre muhalif politik hareketlere katılımı ve Beauvoir ile olan ilişkisi nedeniyle Fransız kültürünün temel direklerinden biri haline geldi. Cezayir’deki Fransız sömürgeciliğine muhalefet etti. Vietnam Savaşı’na karşı çıktı. 1956 yılında Sovyet güçleri Macaristan’ı işgal edince onlara karşı da tavır aldı. Sartre genç hayranları ile ilişkiler yaşadı. Aynı anda dört ya da beş metres metresinin olduğu dönemler oldu. Yaşadıklarını samimi mektuplarla Beauvoir’a anlattı. Zira ona tek eşlilik değil dürüstlük sözü vermişti. Yetmiş dört yaşında akciğer enfeksiyonundan ölene kadar iki filozof birbirinden kopamadı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun