Jakob Philipp Fallmerayer

Jakob Philipp Fallmerayer
  • Meslek : Alman siyaset yazarı, gazeteci, tarihçi ve seyyah
  • Doğum : 10 Aralık 1790 - Baierdorf
  • Ölüm : 26 Nisan 1861 - Münih
  • Başlıca Eserleri : Fragmente aus dem Orient, Geschichte des Kaiserthums von Trapezunt, Orta Zamanlarda Mora Yarımadasının Tarihi, Trabzon İmparatorluğu Tarihine Dair Özgün Fragmanlar

Çok dilli bir bölgenin dil öğrenme yeteneği üstün bir bireyi olarak az zamanda kendini gösteren Fallmayer erken yaşlarda Grekçe ve Latince ile tanıştı. Napolyon dönemi Fransız istilâları içinde Tiroller’de de kendini gösteren ayaklanmalar esnasında Bavyera’daki üniversite şehri olan Salzburg’a gitti, burada özel ders vermek suretiyle geçimini sağlamaya ve tahsilini sürdürmeye çalıştı. Askere alındı ve Fransa’ya karşı yapılan Hanau savaşında çarpıştı. Askerlikten ayrıldı ve Münih’teki bir lisede genel tarih ve filoloji hocalığına tayin edildi. Danimarka Akademisi’nin açtığı, Trabzon İmparatorluğu tarihiyle ilgili yarışmaya katılarak birincilik ödülü aldı. Bu eseri Münih’te basıldı. Mora yarımadası tarihine dair çalışmasıyla tekrar dikkatleri çeken Fallmerayer, bu eserleriyle Bavyera Akademisi muhabir üyeliğini kazandı. Bizans tarihçiliğinin kurucuları arasında sayılan Fallmerayer, eserlerinde Yunanistan’ın eski Helenler’in doğrudan ardılları ile meskûn bir yer olmadığı, halkların birbirine karıştığı ve Helenler’in ortadan kalktığı gibi görüşleri, Katolik ve eski antikiteye itibar eden başta Bavyera kralı olmak üzere devrin seçkinlerinin değerlerine ters düştü.

İlk Şark seyahatine 1831’de çıkan Fallmerayer üç yıl sonra Münih’e geri döndü. Ertesi yıl Bavyera Akademisi üyeliğine tayin edildi. Akademiye kabul konuşmasını Stuttgart’ta bastırdı. Çeşitli dillere vâkıf olmakla yetinmeyen Fallmerayer, Arnavutça ve Rusça yanında Türkçe ile de ilgilendi ve bu dili iyi derecelerde öğrendi. 1840’ta ikinci Şark gezisine çıktı ve İstanbul’da bir yıl kaldı. 1847’de çıktığı üçüncü Şark gezisinde Atina, Kudüs ve Trabzon’u gezdi. Kendisine Sultan Abdülmecid tarafından İftihar nişanı verildi. Fallmerayer bu münasebetle ve Türkler’in siyasî mültecilere karşı gösterdikleri misafirperverlikten de etkilendi. Maximilian Üniversitesi’ne tarih profesörlüğüne tayin edildiğini öğrendi. Bu haber üzerine seyahatini kısa kesip Münih’e döndü. Güçlülere karşı çıkmayı ve muhalefeti öneren, liberal fikirleri ve bu fikirlerle kaynayan Avrupa’daki ihtilâllere sıcak bakan kişiliğinden ötürü üniversite hocalığını fiilen yürütme imkânı bulamadan emekli edildi ve bir müddet yaşamak zorunda kalacağı İsviçre’ye geçti. İlân edilen genel af sebebiyle Münih’e döndüğünde akademi üyeliğini sürdürdüyse de üniversiteye geri dönemedi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Beydilli, Kemal, Jacob Philipp Fallmerayer, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, EK-1, sf: 440-442

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun