İzzet Mehmed Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Doğum : 1723 - Bolu
  • Ölüm : 6 Mart 1784 - Belgrad

Çağdaşı tarihçiler tarafından akıllı, sır tutmasını bilen, vakar sahibi ve yumuşak huylu bir kimse olarak nitelenen İzzet Mehmed Paşa, Fatih Sultan Mehmed devri sadrazamlarından Rum Mehmed Paşa’nın neslindendir. Kitâbetteki başarısı sebebiyle kapı hasekisi, ardından da Dârüssaâde ağası yazıcılığı baş halifesi oldu. Bu görevi dolayısıyla “bey halife” unvanını aldı ve bunu paşa oluncaya kadar taşıdı. Baltacı Ocağı’nın kaldırılmasına muhalefet edenler arasında bulunmasından dolayı görevinden alındı. Osmanlı-Rus savaşı sırasındaki malî güçlüklerde ve yeni para basımı gibi işlerde başarılı hizmetlerde bulundu. İzzet Mehmed Paşa, Küçük Kaynarca Antlaşması’nın getirdiği buna benzer yükler ve malî bozukluklarla meşgul olduğu bir sırada meydana gelen bir tartışma sadâretten azline sebep oldu. Üç yıldan fazla süren Mısır valiliği sırasında isyanlar sebebiyle sarsılan devlet otoritesinin yeniden tesisine çalıştı ve buradan Sivas’a tayin edildiğinde maddî güçlükler sebebiyle hareketini geciktirmek zorunda kaldı.

1.Abdülhamid tarafından en karakteristik vasfı aşırı derecede rehaveti ve yavaşlığı olduğu söylenen İzzet Mehmed Paşa, Sivas valiliğinde Canikli Ali Paşa isyanına karşı yürütülen siyasette önemli rol oynamıştı. Sadrazamın oğlu Mehmed Said padişahın kızlarından Ahter Melek’le evlendirildi. Elbiselerde, tütün çubuklarında ve bazı eşyalarda altın, gümüş vb. kıymetli madenlerin kullanılmasına yönelik yasaklama kararları da bu dönemde çıkarıldı. İzzet Mehmed Paşa’nın ikinci sadrazamlığında altmış beş saat devam eden İstanbul sur içindeki dönemin en büyük yangını vuku buldu.  Yangın dolayısıyla çok müteessir olan I. Abdülhamid, Yeğen Mehmed Paşa’yı bu büyük felâkette “rehavet”i olduğu gerekçesiyle yangının söndürüldüğü gün görevden aldı. Sofya seraskerliğine getirilmesi düşünüldüyse de ağır hareket ettiği gerekçesiyle bundan da vazgeçildi. Sabotajlarda ve yangınların çıkmasında rolü bulunan Yeniçeri Ocağı ve buraya dayanan muhalefet de görevden alınmasında etkili oldu. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Sarıcaoğlu, Fikret, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 23, 2001

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun