İstanbul Deniz Müzesi

İstanbul Deniz Müzesi
  • Tanım : Türk denizciliği ve deniz tarihiyle ilgili eşyanın sergilendiği askeri müze
  • Yer : İstanbul – Beşiktaş
  • Tarih : 1897
  • Kurucular : Amiral Arif Hikmet Paşa – Yüzbaşı Süleyman Nutki Bey

Türkiye’nin ilk askeri müzesi olup II. Abdülhamid’in izniyle Kasımpaşa Askeri Tersanesi içindeki Mayın Müfreze Komutanlığı’na ait mayın deposunda kuruldu. 1934 yılında Deniz Müzesi adını aldı ve II. Dünya Savaşı’nın başlaması ile İstanbul’dan Anadolu’ya nakledildi. Bu nakilde son derece değerli tarihi sancaklarla altın, gümüş eşyalar Ankara’daki Sarıkışla binasına, ikinci derecede değer taşıyan objeler Niğde’deki eski bir bazilikaya, üçüncü derecedeki eserler ise Seymen’in Bahçecik semtindeki Amerikan okuluna, arşiv defterleri Bozhöyük’e taşınırken toplar tersane içinde toprağa gömülmüş, Yalı-köşkü kayıkhanesinden getirilen kadırga, saltanat kayıkları, ağır mermer kitabeler ve taş eserler tersanedeki kadırga gözleri içinde kalmıştır. Savaştan sonra müzeye ait eserler 1946-1948 yıllarında toplanarak Kasımpaşa’daki eski Divanhane binasında depolanmıştır. Bu nakiller sırasında pek çok eser önemli ölçüde hasara uğramıştır. Milli Birlik Komitesi başkanlığınca 1961 yılında verilen emir üzerine Beşiktaş sahilindeki Beşiktaş Vergi Dairesi’nin mülkiyeti Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na devredilmiş, böylece müze, kuruluşundan sonra ilk müstakil binasına sahip olarak yine Deniz Müzesi ve Arşivi Müdürlüğü adıyla hizmete açılmıştır.

Daha sonra müzenin yanındaki belediye temizlik işleri ambarı olarak kullanılan bina da kamulaştırılarak onarıldı ve önüne bir ek bölüm yapılarak Deniz Müzesi’nin ikinci bölümünü teşkil eden Tarihi Kayıklar Galerisi teşhire açıldı. Deniz Müzesi üç bölümden oluşur. Birinci bölümünü Deniz Müzesi ana binası teşkil etmektedir. Eski maliye binasının restore edilerek çağdaş bir müze konumuna kavuşturulmasıyla hizmete giren bu binanın üç katında sergi salonları yer almaktadır. Giriş katında Atatürk odası, deniz şehitleri salonu, eski gemilerin baş figürleri, gemi isim levhaları ve dekoratif tahta oymalar, silahlar salonu, Kırım Harbi odası, Mahmudiye kalyonu odası, gemi isim levhaları ve tuğralar; üst katta I. Dünya Harbi salonu, Fatih Sultan Mehmed odası, Bahriye Mektebi odası, kıyafetler odası, gemi modelleri salonu, Turgut Reis odası, Kaptanıderya Hızır Hayreddin Paşa odası; alt katta Yavuz muharebe kruvazörü odası, sancaklar, haritalar, fenerler odası, torpidolar ve mayın odaları bulunmaktadır. İkinci bölümünü teşkil eden Tarihi Kayıklar Galerisi’nin giriş ve asma katlarında çeşitli kayıkların sergilenmesinin yanı sıra Piri Reis’in ünlü Güney Amerika haritasının seramikten yapılmış duvar panosu dikkati çekmektedir. Deniz Müzesi’nin üçüncü bölümünü Açık Hava Müzesi oluşturmaktadır. Bu açık teşhir alanlarında 16. 17. 18. ve 19.yüzyıllara ait toplar, mezar taşları, kitabeler, tuğralar, su bombaları, kovanlar, muhtelif gemi aksamı ve çeşitli taş ve metal sanat eserleri sergilenmektedir.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Akkaya, Tayfun, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2001, cilt 23, sayfa: 304-305

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun