III. Amenhotep

III. Amenhotep
  • Görev : Mısır Firavunu
  • Önem : Antik Mısır’da büyük bayındırlık atılımını başlatması
  • Ölüm : MÖ 1379

Büyük bayındırlık atılımı başlatmasıyla bilinen Mısır firavunu III. Amenofis ya da diğer adıyla Amenhotep III. Tutmosis’in oğludur. 1417 yılında Mısır’ın siyasal ve iktisadi anlamda en üst düzeyde olduğu bir dönemde tahta çıktı. Mısır, o dönemde Yakındoğu’daki en önemli egemen güç durumundaydı. III. Amenhotep, hükümdarlığının ilk yıllarında, Numibia’da (Sudan) çıkan ayaklanmayı bastırmak amacıyla seferler düzenledi. Nil deltasında çıkan karışıklıkları da en güvendiği subaylardan birinin oğlu olan Amenhotep sona erdirdi. Bu olaylar dışında hükümdarlık dönemi sulh içinde geçti. Firavun olduktan kısa süre sonra, Tiy adında halktan bir kadınla evlenen Amenhotep, akıllı ve becerikli bir kadın olan Tiy’i başkraliçe ilan etti.

Firavunluğunun ilk on yılında sporcu kişiliğini ve cesaretini ortaya koyacak etkinliklere önem verdi; büyük av partileri düzenledi. Yaklaşık otuz yıl süren sonraki döneminde ise bayındırlık atılımında bulundu. Bu yıllarda mimarlık, heykeltıraş ve öbür güzel sanatların en gelişkin örnekleri verildi. Batı Teb’de ölülerin gömülmesi için yapılan tapınak, o döneme değin yapılanların en büyüğüydü; ancak dokuzuncu hanedanlık sırasında yıkıldı. Aton Tanrısı’nın(güneş yuvarları) saygın bir konuma yükseltilmesi III. Tutmosis ve II. Amenhotep döneminde olmuştu. Ama, III. Amenhotep donanmasına ve sarayına Aton’un adını vererek bu yeni tanrıyı onurlandırdı ve resmilik kazandı. III. Amenhotep dönemindeki öteki güçlü krallarla diplomatik ilişkiler kurdu. Amenhotep ve oğlu Akenaten döneminin siyasal arşivi niteliği taşıyan Amara Yazıtları, diplomatik ilişkilerin Asur, Kıbrıs ve Mısır’ın Suriye’deki vasallıklarına dek uzandığını göstermektedir. Amenhotep, ayrıca diplomatik ilişkilerini güçlendirmek için Mitanni ve Babil krallarının kızları ve kız kardeşleriyle siyasi evlilikler yapmıştır. III. Amenhotep öldükten sonra Krallar Vadisi’nin batı bölgesinde kendisi için hazırlanan büyük kaya mezara gömüldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Nurgül Yıldırım,  Mittani Kralı Tusratta’nın Mektupları Çerçevesinde Diplomatik Evlilikler Üzerine Bir Değerlendirme, Anadolu Arşivleri Dergisi, cilt.11, sayı.1, 2017

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun