III. Abdurrahman

  • Önem : Endülüs Emevi Devleti'inde ilk kez halife sanını kullanan hükümdar
  • Doğum : 7 Ocak 891 - Kurtuba, İspanya
  • Ölğm : 15 Ekim 961 - Kurtuba, İspanya

Endülüs Emevi Devleti’nde ilk kez halife sanını kullanan Endülüs Emevi hükümdarı III. Abdurrahman yedinci Endülüs hükümdarı Abdullah’ın torunudur. Babası Muhammed’in veliahtlık meselesinden dolayı kardeşi tarafından bir komplo sonucu öldürülmesi üzerine dedesi Emir Abdullah, Abdurrahman’ı veliaht tayin etti ve onun ölümü üzerine 16 Ekim 912’de tahta geçti. İlk dönemlerinde çıkan çeşitli ayaklanmaları dağıtarak Endülüs Emevi Devleti ordusunu güçlendirmeye çalıştı. Bu süreçte güneyde isyan çıkartan Arap beyleri ve kuzeyde toprakları işgal edilen Müslüman Araplar’a direnen İspanyol soyluları ile mücadelesini sürdürdü. Leon Kralı II. Ordono ve Navarre Kralı Sancho’nun yardımıyla Tudela ve Valtierra bölgelerine akınlar düzenledi. Tahta çıkmadan önce kendilerini etki altına almak isteyen Tunus’ta bulunan Fatimiler’e karşı güçlü bir donanma hazırlayan Abdurrahman Cebeli Tarık boğazını ve Kuzey Afrika Bedevileri’ni kendine bağladı. Fatimi donanması ile Endülüs donanması arasındaki çatışma III. Abdurrahman’ın hükümdarlığı boyunca devam etti.

Endülüs Emevi Devleti’ni askeri açıdan güçlendirip sınırlarını güvence altına almasının yanı sıra maliye, askerlik ve bayındırlık alanında önemli düzenlemeler yapan Abdurrahman, devşirme usulüne dayalı bir askeri sistem kurdu. Devletin mali kaynaklarını ve gelirlerini arttırarak Kurtuba’yı çağın bayındırlık açıdan en önemli merkezlerinden biri haline getirdi. Endülüs Emevi hükümdarı III. Abdurrahman döneminin en önemli olayı kendisini halife ilan etmesidir. Abbasi Devleti’nin coğrafi olarak uzak olması ve eski gücünü yitirmesi Endülüs Emevileri gözünde değerini yitirmesine neden oldu. Küçük bir emirlikten başlayarak İspanya’da güçlü bir devlet kuran Endülüs Emevileri ise kendi önderlerinin aynı zamanda dini bir güç olmasını istiyorlardı. Bu durumu değerlendiren III. Abdurrahman, 16 Ocak 929 günü Cuma namazı hutbelerinde adını halife olarak andırdı ve bu tarihten itibaren adı bütün resmi yazışmalarda halife olarak geçti.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Hakkı Dursun Yıldız, Abdurrahman III, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.1, 1988

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun