II. Abbas Hilmi Paşa

  • Meslek : Mısır Hidivi
  • Doğum : 14 Temmuz 1874 - İskenderiye, Mısır
  • Ölüm : 20 Aralık 1944 - Cenevre, İsviçre

Osmanlı Devleti’nin Mısır hidivlerinden Tevfik Paşan’nın oğlu olan Abbas Hilmi Paşa, İskenderiye’de dünyaya geldi. Kardeşi Mehmed Ali ile birlikte Viyana’da Theresianum okulunda iyi bir eğitimden geçen Abbas Hilmi, babasının vefatı üzerine Osmanlı Devleti tarafından Mısır hidivliğine tayin edildi. Abbas Hilmi’nin oldukça genç ve idari işlerde tecrübesiz olduğunun bilincinde olan Osmanlı Devleti, yıllarca Mısır fevkalade komiserliğini yapmış ve Mısır idari işlerinde oldukça tecrübe sahibi Ahmed Muhtar Paşa’yı hidive "müsteşarı -ı has" tayin etti. Hidivliğinin ilk yıllarında İngiltere idaresine karşı muhalif tavır sergileyen Abbas Hilmi, çeşitli olaylar nedeniyle İngiltere’yle anlaşmazlığa düşse de bu tutumu uzun sürmeden İngiltere’nin tesirinde kaldı. Bu etkileşimde Fransız-İngiliz ittifakı sonucunda Fransızlarla arasının açılması İngiltere’ye yaklaşmasına vesile oldu.

Abbas Hilmi’nin görevi boyunca istikrarlı bir siyaset yürüttüğünü söylemek oldukça güçtür. Bununla birlikte Mısır daimi komiseri olan Ahmed Muhtar Paşa, Osmanlı Devleti’nin Mısır üzerindeki haklarının şeklen de olsa korunmasına büyük dikkat gösterdi, ancak Abbas Hilmi keyfi davranışlarını sürdürmeye devam etti. Osmanlı hükümetine bağlılığını bildirmek için İstanbul’a gitmesinden bir yıl sonra Avrupa seyahatine çıkma kararı verdi. Bu durum bölgede özellikle İngilizlere karşı bir otorite boşluğu izlenimi oluşturacağından, Osmanlı hükümeti, Ahmed Muhtar Paşa’dan onu bu düşüncesinden vazgeçirmesini istedi, ancak bu çaba sonuç vermedi. Abbas Hilmi, bu seyahatleri her yıl düzenli hale getirdi. Abbas Hilmi'nin dengeli bir siyaset takip etmemesi, gerek Mısır içinde gerekse dış ülkelerde muhaliflerinin çoğalmasına sebep oldu; bunun bir sonucu olarak defalarda suikaste uğradı. 1914 yılında İngilizlerin Mısır’ı himayesi altına almasının ardından görevinden azledildi ve yerine ailenin en yaşlısı olan Hüseyin Kamil getirildi. Bu tarihten sonra hayatını İstanbul ve Viyana’da geçiren Abbas Hilmi, Cenevre’de öldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İlhan Şahin, Abbah Hilmi II, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt.1, sf.25-26

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun