İbrahim Kafesoğlu

İbrahim Kafesoğlu
  • Meslek : Türk kültür tarihçisi ve fikir adamı
  • Doğum : Ocak 1914 - Burdur, Tefenni
  • Ölüm : 18 Ağustos 1984 - İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Türk Millî Kültürü, Sultan Melikşah Devrinde Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Selçuklu Ailesinin Menşei Hakkında, Harezmşahlar Devleti Tarihi, Türkler ve Medeniyet, Türk Milliyetçiliğinin Meseleleri, Türk-İslâm Sentezi, Eski Türk Dini

Kafesoğlu, babasının I. Dünya Savaşı’nda Erzurum cephesinde şehit düşmesi üzerine dedesi Hacı Mehmed Ağa’nın yanında Tefenni ilk mektebini ve İzmir Muallim Mektebi’ni bitirdi. Bir süre Afyon’da memur olarak görev yaptı. 1936’da girdiği Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Hungaroloji, Orta Çağ Tarihi ve Türk Dili bölümlerinde yüksek tahsilini tamamladı. Aynı fakültede ilmî yardımcı iken çağrıldığı ikinci askerlik hizmetinden terhisinin ardından Asya Türk tarihi ve kültürü konularında doktora yapmak üzere 1943’te Budapeşte Üniversitesi’ne gönderildi. II. Dünya Savaşı’nın iyice şiddetlenmesi öğrenimi aksattığı için A. Alfoldi, Gyula Nemeth, Louis Ligeti gibi Türkiyatçıların derslerine ancak iki sömestr devam edebildi. Savaşı yaşadıktan ve şehri ele geçiren Rus kuvvetlerinin elinden birkaç defa kaçıp kurtulduktan sonra 1945 Nisanı’nda yurda döndü. Kısa bir müddet Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde çalışan Kafesoğlu, 1945’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Orta Çağ tarihi asistanlığına tayin edildi. Erzurum Atatürk Üniversitesi’nin ilk hocalarından olan Kafesoğlu 1962’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne döndü. Aynı yıl profesör oldu ve Umumi Türk Tarihi Kürsüsü’nde Zeki Velidi Togan ile çalışmaya başladı.

Aydınlar Ocağı’nın kurucu üyesi ve ilk başkanı olan Kafesoğlu Selçuklu tarihine dair çalışmaların ardından İslâm öncesi Türk tarih ve medeniyetine yöneldi. Osmanlı tarihiyle meşgul olanların Selçuklu ve İslâmiyet öncesi Türk tarih ve kültürünü de iyi bilmesi gerektiği görüşünde olan Kafesoğlu’na göre Türk tarihinin başlangıç kısmı üzerinde çalışanlar da özellikle kültür konularında meseleleri günümüze kadar birbirine bağlayarak ele almalıydı. Kafesoğlu 1958, 1968, 1972 yıllarında Fransa ve İngiltere’de ilmî incelemelerde bulundu. 1965’te Danimarka’nın Helsingor şehrinde toplanan Avrupa Konseyi devletlerinin “Orta Dereceli Okullarda Tarih Kitapları” seminerinde Türkiye’yi temsil etti. Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı ve Kültür Bakanlığı’nda danışma kurulu üyeliği yaptı. Türkiyat, İslâm Tetkikleri, Şarkiyat, Tarih Araştırmaları, Türk Kültürünü Araştırma enstitüleri ve 1983’ten itibaren Türk Tarih Kurumu üyeliklerinde bulundu. Meslekî çalışmalarının yanı sıra sosyal alanlarda da faaliyet gösteren Kafesoğlu Türkiye Muallimler Birliği başkanlığı, Milliyetçi Öğretmenler Sendikası genel başkanlığı, İstanbul Milliyetçi Öğretmenler Birliği başkanlığı görevlerinde bulundu. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Donuk, Abdülkadir, İbrahim Kafesoğlu, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 24, 2001
 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun