İbrahim Alaettin Gövsa

İbrahim Alaettin Gövsa
  • Meslek : Biyografi ve ansiklopedi çalışmalarıyla tanınan yazar, eğitimci ve şair
  • Doğum : İstanbul
  • Ölüm : 29 Ekim 1949 - Ankara
  • Başlıca Eserleri : Rumeli’ye Destân-ı Harb, Güft ü Gû, Çocuk Şiirleri, Sulh ve Harb, Çanakkale İzleri, Şen Yazılar, Nazif’ten Hâmid’e Âhiretten Mektuplar, İlk Gençlik Hakkında Rûhiyat ve Terbiye Tedkikleri, Bediî Terbiye

Âlim ve şair yetiştirmiş bir aileden gelen İbrahim Alâeddin ilköğrenimini İstanbul’da Vezneciler’de Şemsülmaârif Mektebi’nde, orta öğrenimini Trabzon ve Vefa idadilerinde tamamladı. Mekteb-i Hukuk’un son sınıfındayken adliyede zabıt kâtibi ve adliye kütüphanesi memuru olarak çalıştı. İstanbul Dârülfünûnu’nda açılan bir imtihanı kazanarak tayin edildiği Trabzon İdadisi’nde iki yıl kadar edebiyat öğretmenliği yaptı. Bu arada asıl çalışma alanını teşkil eden eğitim konularıyla ilgilenmeye başladı. Edebiyat öğrenimi için İsviçre’ye gitti. Fakat edebiyatın özel merak ve şahsî gayretle elde edilebileceğine inandığından çalışma alanını psikoloji ve pedagojiye kaydırdı. 1916’da Jean-Jacques Rousseau Pedagoji Enstitüsü’nden diploma aldı. Dârülmuallimîn-i Âliye’de pedagoji ve psikoloji hocalığı ve müdürlük yaptı. Dârülfünun’da bir süre psikoloji ve felsefe dersleri okuttu. Maarif Vekâleti Tâlim ve Terbiye Heyeti üyesi oldu. III ve IV. dönem Sivas ve Sinop, VI ve VII. dönem İstanbul milletvekili olarak görev yaptı. 1945’ten ölümüne kadar da Ziraat Bankası idare meclisi üyeliğinde bulundu. Son yıllarında sözlük ve ansiklopedi telif, redaksiyon ve yayım çalışmalarıyla meşgul oldu.

Küçük yaşlarda şiire ilgi duyan İbrahim Alâeddin için babası Mustafa Âsım Bey’in edebiyat merakı ve zengin kitaplığı ona özellikle şiir alanında önemli bir teşvik unsuru oldu. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra o dönemin gençlerinde görülen edebî heyecan kısa sürede onda da uyandı. Bu sırada Servet-i Fünûn mecmuası ile Celâl Sâhir’in çıkardığı Demet adlı kadın dergisinde uzunca bir süre yazılar ve şiirler yayımladı. İbrahim Alâeddin, Tedrîsat gazetesinde pedagoji ve çocuk edebiyatı üzerine yazdığı yazılarla geniş bir okuyucu kitlesi üzerinde etkili oldu. Edebî faaliyetlerinin yanı sıra Türkiye’de psikoloji ve pedagoji çalışmalarının henüz çok yeni olduğu bir dönemde yazıları, kitapları ve diğer çalışmalarıyla da kendini kabul ettiren İbrahim Alâeddin’in asıl kalıcı hizmetler yaptığı saha biyografi ve ansiklopedi alanlarıydı. Bu alanda Cumhuriyet’in ilk yıllarında âdeta öncülük yaparak titiz, dikkatli ve araştırmacı şahsiyetiyle ortaya koyduğu çalışmalar sonraki yıllarda bu tür faaliyetlere önemli birer örnek teşkil etti.  

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çetin, Atilla,  İbrahim Alâeddin Gövsa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 14, 1996

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun