İbn Mâce

  • Meslek : İranlı din alimi
  • Önem : Kütüb-i Sitte’nin altıncı kitabı kabul edilen es-Sünen’in yazarı
  • Doğum : 824 – Kazvin
  • Ölüm : 19 Şubat 887 – Kazvin
  • Başlıca Eserleri : es-Sünen, Târîḫu’l-ḫulefâ, S̱ülâs̱iyyât, Tefsîr, et-Târîḫ

Sahih hadis kitapları arasında görülen Kütüb-i Sitte’nin altıncı kitabı kabul edilen es-Sünen’in yazarı olan Mace, Kazvin’de dünyaya geldi. Geleneğe uyarak on beş yirmi yaşlarında Kazvin’de hadis öğrenmeye başladığı tahmin edilen İbn Mace, burada daha çok Kazvinli hadis hâfızlarından Ali b. Muhammed et-Tanâfisî ile Ebû Hucr Amr b. Râfi‘ el-Becelî’den faydalandı. Daha sonra diğer ilim merkezlerini dolaşarak Kûfe’de Ebû Bekir b. Ebû Şeybe, Osman b. Ebû Şeybe; Basra’da Bündâr diye bilinen Muhammed b. Beşşâr ve Abdullah b. Muâviye el-Cumahî; Vâsıt’ta Ahmed b. Sinân el-Kattân; Bağdat’ta Ebû Hayseme Züheyr b. Harb; Dımaşk’ta Hişâm b. Ammâr ve Duhaym; Humus’ta Muhammed b. Musaffâ el-Hımsî ve Ebü’t-Takī Hişâm b. Abdülmelik el-Yezenî; Mısır’da Muhammed b. Rumh, Ebû Tâhir b. Serh ve Yûnus b. Abdüla‘lâ; Mekke ve Medine’de Mus‘ab b. Abdullah ez-Zübeyrî ve Ebû Mus‘ab ez-Zührî; Rey’de Muhammed b. Humeyd er-Râzî; Nîşâbur’da Muhammed b. Yahyâ ez-Zühlî gibi âlimlerden hadis öğrendi. Kendisinden Ali b. İbrâhim el-Kattân, Süleyman b. Yezîd el-Fâmî, Ebû Ya‘lâ el-Halîlî’nin dedesi Ahmed b. İbrâhim el-Halîlî, Muhammed b. Îsâ el-Ebherî rivayette bulundular.

İbn Mace’nin topladığı hadisler, İslam ülkelerinde en doğru ve güvenilir sayılan hadis kitapları arasında görülmektedir. Karşılaştırmalı hadşs çalışmalarında başurulan önemli kaynaklardan biri olan Sünen üzerinde Batı’da ve İslam ülkelerinde ayrıntılı çalışmalar mevcuttur. İbn Mace, oldukça güçlü bir hafızaya sahip olan ve dönemindeki en iyi muhaddisler arasında yer almaktadır. Yahyâ b. Zekeriyyâ et-Tarâikī ile Muhammed b. Esved el-Kazvînî’nin onun için yazdıkları mersiyeler günümüze gelmiştir. Öldüğünde defniyle kardeşleri Ebû Bekir ve Ebû Muhammed Hasan b. Yezîd ile oğlu Abdullah’ın meşgul olduğu kaydedilmekte; Ebû Muhammed Hasan’ın da muhaddis olduğu, 893 yılı civarında hac yolculuğu vesilesiyle Bağdat’a uğradığında burada hadis rivayet ettiği belirtilmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Kandemir, M. Yaşar, İbn Mace, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1999, c.20, 161-162

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun